Της Χριστίνας Βλάχου, Ερευνητική ομάδα S.A.F.I.A.

 

«Gaza is one big prison anyway. We are all prisoners, a prison here or a prison there, what’s the difference?» – Mohammed, 22, citizen of the Gaza Strip on Reuters.

 

Με αφορμή τη συμπλήρωση των δέκα χρόνων αποκλεισμού της Λωρίδας της Γάζας, θεωρώ πως μια συνοπτική ανασκόπηση των γεγονότων που έλαβαν χώρα το 2015 -ως μια ενδεικτική χρονιά- καθώς και μια απαρίθμηση των επιπτώσεων τους στην περιοχή είναι εξαιρετικά χρήσιμη. Αν και δύσκολο, είναι ζωτικής σημασίας το να μπορέσουμε να συλλάβουμε την τραγικότητα της κατάστασης, που επικρατεί στην Γάζα, ως αποτέλεσμα του αποκλεισμού, καθώς και την αναγκαιότητα επίλυσή της.

Ο αποκλεισμός μιας περιοχής συνεπάγεται την αποτελεσματική εφαρμογή περιορισμών στην εισαγωγή και εξαγωγή αγαθών, υλικών και προσώπων.[1] Στην περίπτωση της Γάζας, ο αποκλεισμός της από το Ισραήλ ξεκίνησε το 2007, μετά την εκλογική νίκη της ισλαμιστικής Hamas τον Φεβρουάριο του 2006, και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Τα σύνορα της Λωρίδας της Γάζας είναι κλειστά τόσο για τις μετακινήσεις ατόμων από και προς την περιοχή, όσο και για καύσιμα, τρόφιμα, ανθρωπιστική βοήθεια, και μέχρι πρόσφατα δημοσιογράφους. Τι σημαίνει όμως αυτό για την καθημερινή ζωή των ανθρώπων στην περιοχή;
Η απελπισία που βιώνουν οι κάτοικοι της Γάζας εκφράζεται – πέρα από βίαιους τρόπους – μέσα από τις – αυξημένες τα τελευταία δύο χρόνια – προσπάθειες αυτών  να περάσουν τον φράκτη που περικλείει την περιοχή. Πιο αναλυτικά, για τους 1.8 εκατομμύρια Παλαιστινίους που ζουν κάτω από άθλιες συνθήκες, κάτω από την εξουσία μιας κυβέρνησης που -ως φαίνεται- δεν ανταποκρίνεται ούτε στα καθήκοντά της ούτε στις απαιτήσεις των κυβερνωμένων, το πέρασμα από τον φράχτη και ο δρόμος προς το Ισραήλ αποτελεί λύτρωση. Το 2014 συνελήφθησαν προσπαθώντας να περάσουν τον φράκτη 130 Παλαιστίνιοι, σύμφωνα με στοιχεία του Ισραηλινού Στρατού.[2] Μάλιστα, πολλοί ελπίζουν στην αιχμαλωσία καθώς μια ισραηλινή φυλακή φαντάζει απείρως καλύτερη εναλλακτική σε σχέση με την κατάσταση στην Γάζα.[3] Διαδηλώσεις κατά της ανεργίας και των συνεχών διακοπών ρεύματος, καταγγελίες από διεθνείς οργανισμούς τόσο κατά της Hamas όσο και κατά του Ισραήλ, μικρές κλιμακώσεις βίας μεταξύ κατεχομένων και κατοχικής δύναμης και το άνοιγμα των συνόρων της Γάζας με την Αίγυπτο για 15 ημέρες συνθέτουν το πλήρες σκηνικό του 2015.

Εστιάζοντας καλύτερα στις εσωτερικές διαταραχές και διχασμούς της κοινωνίας της Γάζας, βλέπει κανείς πως ενώ οι μεγαλύτεροι σε ηλικία επιθυμούν την επίλυση της κατάστασης και την παύση των συγκρούσεων με το Ισραήλ, οι νεότεροι σε ηλικία, έχοντας χάσει κάθε ελπίδα για το μέλλον, υποστηρίζουν – τόσο θεωρητικά όσο και έμπρακτα – την κλιμάκωση της βίας κατά των Ισραηλινών.[4] Όποια και αν είναι η θέση των κατοίκων σχετικά με την διένεξη με το Ισραήλ, στην πλειοψηφία τους συμφωνούν στα αρνητικά αισθήματά τους προς την Hamas.[5]
Όσες ελπίδες γεννήθηκαν με την έναρξη προσπάθειας για δημιουργία Οικουμενικής Παλαιστινιακής Κυβέρνησης τον Ιούνιο του 2014, γκρεμίστηκαν το καλοκαίρι του 2015 με την ανακοίνωση διάλυσης της από τον Mahmud Abbas, Πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής, καθώς Hamas και Fatah απέτυχαν -για ακόμη μια φορά- να συνεργαστούν.[6]
Όπως είναι λογικό, ο αποκλεισμός έχει σημαντικές ανθρωπιστικές συνέπειες για τους Παλαιστινίους κατοίκους της περιοχής. Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, η ανεργία έχει ανέλθει στο 43% – στο υψηλότερο ποσοστό του κόσμου – ενώ η εξάρτηση από ξένη βοήθεια έχει ανέλθει στο 80%.[7] Μετά την 50 ήμερη σύρραξη το καλοκαίρι του 2014, 108.000 πολίτες της Γάζας έμειναν άστεγοι[8] και, παρά τις δεσμεύσεις για ανακατασκευή των κατοικιών και επιχειρήσεων, λόγω του αποκλεισμού δεν επιτρέπεται η εισαγωγή κατασκευαστικών υλικών καθώς θεωρείται πως θα χρησιμοποιηθούν για επιχειρήσεις κατά του Ισραήλ – π.χ. ανοικοδόμηση του δικτύου τούνελ της Hamas – αντί για την ανοικοδόμηση των κατοικιών.[9] Έτσι, κάποιοι συνέχισαν να ζουν στα κατεστραμμένα σπίτια τους, ενώ άλλοι φιλοξενήθηκαν σε εγκαταστάσεις του Ο.Η.Ε. Επιπλέον, όπως έχει ήδη αναφερθεί, έχουν εφαρμοστεί περιορισμοί στην μετακίνηση των ανθρώπων. Πιο συγκεκριμένα, για την μετακίνηση από και προς τη Γάζα, οι πολίτες χρειάζονται ειδικές άδειες εκδιδόμενες από τον Ισραηλινό στρατό. Από το 2007 και έπειτα, σταμάτησαν οι εκδόσεις καρτών – αδειών εργασίας στο Ισραήλ για κατοίκους της Γάζας. Τελειώνοντας την παρουσίαση των ανθρωπιστικών συνεπειών του αποκλεισμού, πρέπει να γίνει αναφορά στις συνεχείς διακοπές ρεύματος και στην κρίση παροχής καυσίμων. Από το 2007 και την έναρξη τόσο του αποκλεισμού όσο και των συστηματικών ισραηλινών επιχειρήσεων στην Λωρίδα της Γάζας, οι υποδομές της περιοχής (νοσοκομεία, εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κ.α.) έχουν καταστραφεί – άλλες μερικώς και άλλες ολοσχερώς. Συνέπεια των κατεστραμμένων υποδομών είναι η ανεπαρκής παροχή πόσιμου νερού και ηλεκτρικού ρεύματος καθώς και η δυσλειτουργία του αποχετευτικού συστήματος.[10]
Εξαιρετικά σημαντικό είναι να αναφερθούν οι οικονομικές συνέπειες του αποκλεισμού στην περιοχή της Γάζας. Στην έκθεση της το 2015 η Παγκόσμια Τράπεζα τόνισε πως η Γάζα βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού καθώς η ανεργία το 2014 έφτασε το 43% και η ανεργία των νέων το 60%. Τα υψηλότατα αυτά ποσοστά αποδεικνύουν και επισημαίνουν την ανάγκη επίλυσης της κατάστασης και άρση του αποκλεισμού. Το αίσθημα ματαιότητας που έχει αναπτυχθεί στις ψυχές των νέων Παλαιστινίων της Γάζας δίνει τροφή στο μίσος κατά των Ισραηλινών, τους οποίους θεωρούν υπεύθυνους, προκαλεί εκρήξεις βίας και σαφώς διευρύνει το χάσμα μεταξύ των δύο λαών και η ανεύρεση ειρηνικής λύσης φαντάζει όλο και πιο μακρινή. Με το 40% του πληθυσμού ζει κάτω από τα όρια της φτώχιας,[11]  και το 80% να εξαρτάται από την εξωτερική ανθρωπιστική βοήθεια, είναι προφανές πως τα περιθώρια ανάπτυξης της περιοχής είναι μηδαμινά. Ακόμα και εάν υπάρξει κάποια αποτελεσματική κίνηση εκ μέρους της διεθνούς κοινότητας αλλά και των γύρω περιοχών για τη μεταβολή της κατάστασης, θα χρειαστούν πολλά χρόνια ώστε η οικονομία να επανέλθει σε βιώσιμα επίπεδα.
Προβλέψεις της UNWRA καταλήγουν πως με την σταθερή αύξηση του πληθυσμού της περιοχής που συνεπάγεται ανάγκες για σχολεία, νοσοκομεία, τρόφιμα, καύσιμα και άλλα αγαθά, και με μια οικονομία όχι καλύτερη από αυτή της δεκαετίας του 1990, η περιοχή θα είναι μη κατοικήσιμη μέχρι το 2020. Συνεπώς, η ανάγκη μέριμνας για ανεύρεση μιας ειρηνικής λύσης και άρση του αποκλεισμού είναι πιο επείγουσα από ποτέ.

[1] HUMAN RIGHTS IN PALESTINE AND OTHER OCCUPIED ARAB TERRITORIES: Report of the United Nations Fact-Finding Mission on the Gaza Conflict 2009

[2] Lubell, Al-Mughrabi, M. (10 Ιουλίου 2015). For Gazans, fence with Israel is a leap into the unknown.Reuters GAZA-ISRAEL BORDER. Διαθέσιμο σε: http://www.reuters.com/article/usisraelpalestiniansgazaidUSKCN0PK0QR20150710 (Ανακτήθηκε 9 Φεβρουαρίου 2016).

[3] Lubell, M. (10 Ιουλίου 2015). For Gazans, fence with Israel is a leap into the unknown. Reuters World. Διαθέσιμο σε: http://www.reuters.com/article/usisraelpalestiniansgazaidUSKCN0PK0QR20150710(Ανακτήθηκε 31 Ιανουαρίου 2016).

[4] Kristof, N. (Μάρτιος 2015). Winds of War in Gaza. New York Times. Διαθέσιμο σε:http://www.nytimes.com/2015/03/08/opinion/sunday/nicholaskristofwindsofwaringaza.html?ref=topics (Ανακτήθηκε 31 Ιανουαρίου, 2016).

[5] Associated, P. (Σεπτέμβριος 2015). Palestinian poll shows discontent with Hamas, Gaza war. Ynetnews. Διαθέσιμο σε: http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4666710,00.html (Ανακτήθηκε 31 Ιανουαρίου, 2016).

[6] Khoury, J. (Ιούνιος 2015). Palestinian Unity Government to Dissolve Itself in Coming Days, Abbas Says.Haaretz. Διαθέσιμο σε: http://www.haaretz.com/israel-news/1.661522 (Ανακτήθηκε 31 Ιανουαρίου, 2016).

[7] Hadid, D. (Μάιος 2015). Gaza Strip Economy on ‘Verge of Collapse,’ World Bank Says. New York Times. Διαθέσιμο σε: http://www.nytimes.com/2015/05/23/world/middleeast/gazastripeconomyonvergeofcollapseworldbanksays.html (Ανακτήθηκε 31 Ιανουαρίου, 2016).

[8] Human Rights Watch. Διαθέσιμο σε: https://www.hrw.org/worldreport/2015/countrychapters/israel/palestine (Ανακτήθηκε 31 Ιανουαρίου, 2016).

[9] OCHA Gaza one year on. Διαθέσιμο σε: http://gaza.ochaopt.org/2015/07/thegazastripthehumanitarianimpactoftheblockade/ (Ανακτήθηκε 31 Ιανουαρίου, 2016).

[10] Knell, Y. (Αύγουστος 2014). Gaza’s infrastructure crippled by conflict. BBC. Διαθέσιμο σε:http://www.bbc.com/news/worldmiddleeast-28850510 (Ανακτήθηκε 31 Ιανουαρίου, 2016).

[11] World Bank. Διαθέσιμο σε: http://www.worldbank.org/en/news/pressrelease/2015/05/21/gazaeconomyonthevergeofcollapse (Ανακτήθηκε 31 Ιανουαρίου, 2016).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: