Πώς η ΕΕ μπορεί να αντιμετωπίσει τον Trump

του Fraser Cameron

Σε μετάφραση της Κατερίνα Δίπλα, Ερευνητική Ομάδα S.A.F.I.A. – τομέας Ευρώπης/Ευρωπαϊκής Ένωσης

Σε επιμέλεια της Ειρήνης Χριστοδουλάκη, Συντοντίστρια Ερευνητικής Ομάδας S.A.F.I.A. – τομέας Ευρώπης/Ευρωπαϊκής Ένωσης

17/11/2016

 

Αν η εκλογή του Trump δεν είναι αφύπνιση για την ΕΕ, τότε τι είναι; Δυστυχώς, η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ σε ένα ανεπίσημο δείπνο, το βράδυ της Κυριακής 13 Νοεμβρίου, δεν είχε κανένα αποτέλεσμα, πόσο μάλλον μια κοινή θέση, για το πώς θα αντιμετωπίσουν το μελλοντικό ένοικο του Λευκού Οίκου.

Οι υπουργοί Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας ούτε καν εμφανίστηκαν.
Η Merkel θα προσπαθήσει και θα πάρει μερικές ιδέες σχετικά με τον  Trump από τον Obama όταν τον συναντήσει  στο Βερολίνο,  την Παρασκευή μαζί με τον Hollande, Renzi, May και Rajoy.
Η Ευρώπη εξακολουθεί να παλεύει με τον «μετασεισμό». Τα λόμπι στην Ουάσιγκτον, οι  ευρωπαϊκές πρωθυπουργίες και οι Βρυξέλλες, απλά δεν μπορούσαν  να πιστέψουν  ότι ο Trump, κάποιος χωρίς προηγούμενη πολιτική εμπειρία, θα μπορούσε να νικήσει μια έμπειρη επαγγελματία σαν την Clinton. Αλλά τα κατάφερε και θα πρέπει όλοι εμείς να διαχειριστούμε τις συνέπειες, ιδίως στην εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας.
Η αρχική αντίδραση των ηγετών της ΕΕ ήταν ένα μείγμα δυσπιστίας και μιας περίεργης προσπάθειας να προσποιηθούν ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει.

Η συγχαρητήρια επιστολή του Tusk και του Juncker, έλεγε ότι θα συνεχίσουν να εργάζονται από κοινού για την ΤΤΙΡ, την κλιματική αλλαγή και τη Ρωσία – όλα τα ζητήματα που ενδέχεται να μπουν στο χρονοντούλαπο της ιστορίας από τον νέο ένοικο του Λευκού Οίκου.

Στη συνέχεια, ακολουθήσε μια άλλη επιστολή,  δηλώνοντας ότι οι δεσμοί μας ήταν «ισχυροί, ενστικτώδεις, πνευματικοί  και βιολογικοί». Είναι πολύ πιθανό ότι ο Trump να μην είχε ακούσει ποτέ για την Ε.Ε., πόσο μάλλον να θεωρεί ότι συμμερίζεται πνευματικούς δεσμούς με τις Βρυξέλλες.
Ο Juncker, έπειτα, προσέβαλε άσκοπα τον  Trump,  δηλώνοντας ότι η Ε.Ε. θα πρέπει να περιμένει δύο χρόνια μέχρι ο Trump να ανακαλύψει τον τρόπο λειτουργίας της.  Ωραία διπλωματική κίνηση!
Αν η ΕΕ θέλει να έχει την προσοχή του Trump, θα πρέπει να την κερδίσει και  πρώτα από όλα αναλαμβάνοντας μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική της ασφάλεια. Η εκστρατεία του Trump απειλεί να σταματήσει την υπεράσπιση των μελών του ΝΑΤΟ,  εκτός κι αν πάει ενάντια στους Αμερικανούς ψηφοφόρους και το Κογκρέσο.
Πονοκέφαλος  στην Ασία
Η Ευρώπη είχε πολλές προειδοποιήσεις από τους Αμερικανούς ηγέτες κατά τη διάρκεια των ετών (θυμάστε τον Bob Gates;) ότι ήταν καιρός να πράξει κάτι πιο συγκεκριμένο για την ασφάλειά της.
Δεδομένου πως οι Ευρωπαίοι δαπανούν για την άμυνα και τους ένστολους, θα πρέπει να είναι σε θέση να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Τώρα, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του επόμενου μήνα, θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε μια μετριοπαθή γαλλο-γερμανική πρωτοβουλία για την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας.
Οι απόψεις του Trump για το πώς θα αντιμετωπίσει τη Ρωσία, τη Συρία, το Ιράν, την κλιματική αλλαγή και το διεθνές εμπόριο είναι σε αντίθεση με την Ευρώπη.
Οι ηγέτες της ΕΕ ζουν σε μια ουτοπία αν νομίζουν ότι η κατάσταση θα είναι ως συνήθως.

Τι θα συμβεί αν ο Trump δεχτεί τη ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας, απορρίψει τη συμφωνία του Ιράν και κηρύξει τη συμφωνία για το κλίμα του Παρισιού άκυρη;
Τι θα γίνει αν ο ίδιος επιβάλλει 45% φόρο στις κινεζικές εισαγωγές κατά παράβαση των κανόνων του ΠΟΕ; Πώς πρέπει να αντιδράσει η Ευρώπη;

Η διαχείριση αυτών των διαφορών θα είναι μια μεγάλη πρόκληση για τους εταίρους στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού κατά τους προσεχείς μήνες.

Αλλά δεν είναι μόνο οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί που θα πρέπει να ανησυχούν για το αποτέλεσμα των εκλογών.
Ο Trump έκανε μερικές εντυπωσιακές παρατηρήσεις στην εκστρατεία του για τη μείωση ή την κατάργηση των δεσμεύσεων της συνθήκη των ΗΠΑ για την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, εκτός αν αυτοί οι μακροχρόνιοι σύμμαχοι  πληρώσουν  περισσότερο.
Αν αποτέλεσμα της πολιτικής αυτής είναι το Τόκιο ή η Σεούλ να αναπτύξουν πυρηνικά όπλα, ας είναι. Ας  είναι; Δεν είχαμε ποτέ ένα πρόεδρο των ΗΠΑ να αμφισβητεί μακροχρόνιες συμμαχίες ή να μιλάει απερίσκεπτα σχετικά με την απόκτηση πυρηνικών όπλων από κράτη.
Πώς θα αντιδρούσε η Κίνα απέναντι στην Ιαπωνία ή στην Κορέα, αν έπαιρναν στα χέρια τους πυρηνικά όπλα; Πώς πρέπει να αντιδράσει η Ε.Ε.;
Ο Trump είναι επίσης πιθανό να ξεφορτωθεί τη Διατλαντική Συμφωνία Εμπορίου  (TPP), μια πολυμερή συμφωνία εμπορίου που ο Obama ήλπιζε να είναι μέρος της κληρονομιάς του. Οι περισσότεροι Ασιάτες θα λάβουν αυτή την κίνηση ως ένδειξη ότι ο άξονας προς την Ασία είναι νεκρός. Αλλά αυτό και πάλι θα έχει συνέπειες για την Ευρώπη. Είναι η Ε.Ε. έτοιμη να προχωρήσει σε  δικές της Συμφωνίες Ελεύθερου Εμπορίου με την Ιαπωνία και άλλους ασιατικούς εταίρους;
Ποια είναι η ομάδα του Trump;
Όσον αφορά τη Μέση Ανατολή, η προσέγγιση του Trump είναι να εξαλείψει όλους τους τρομοκράτες, μια προσέγγιση παρόμοια με τον πόλεμο του προέδρου Rodrigo Duterte των Φιλιππίνων για τους  εμπόρους ναρκωτικών.
Ο ίδιος δεν έχει προβεί σε επικριτικές παρατηρήσεις σχετικά με την πολιτική εποικισμού του Ισραήλ, κάτι στο οποίο η Ε.Ε. αντιτίθεται, και επιδοκίμασε τη μετακίνηση της Αμερικανικής Πρεσβείας από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ. Τι θα συμβεί αν κάνει μια συμφωνία με τη Ρωσία για τη Συρία; Πώς πρέπει να ανταποκριθεί η Ε.Ε.;
Με τόσο απλοϊκές απόψεις και χωρίς καμία εμπειρία εξωτερικής πολιτική, πώς θα τα βγάλει πέρα ο Trump; Δεν μπορεί να βασιστεί στους 100 πιο ταλαντούχους επαγγελματίες εξωτερικής πολιτικής που διαθέτουν οι Ρεπουμπλικάνικοι, καθώς αυτοί χλεύασαν τις απόψεις του και αρνήθηκαν να υπηρετήσουν υπό αυτόν. Εκείνοι που είναι πιθανό να τον υπηρετήσουν,  όπως ο John Bolton, είναι οι τρομακτικοί νέο-συντηρητικοί.

Αυτό θα το καταστήσει για τους Ευρωπαίους πολύ δύσκολο να επηρεάσουν την εξωτερική πολιτική του Trump.
Ο Trump σε κάθε περίπτωση θα δώσει περισσότερη προσοχή στις πρωτεύουσες των κρατών παρά στις Βρυξέλλες. Υποδέχτηκε το Brexit και o Nigel Farage  ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος πολιτικός που ανταποκρίθηκε να συναντήσει τον Trump. Αν και η Theresa May και ο Boris Johnson ήταν επικριτικοί με τον Trump, θα κάνουν μια μεγάλη προσπάθεια να αποσπάσουν κάτι σημαντικό από αυτή την εξασθενημένη ειδική σχέση.

Ο Trump έχει πει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο σίγουρα δεν θα είναι στο πίσω μέρος του μυαλού του για μια νέα εμπορική συμφωνία μετά το Brexit.

Είναι δύσκολο να φανταστούμε την Merkel ή τον Hollande να επιτυγχάνουν μια καλή σχέση με τον Trump. Αλλά η Le Pen ή ο Orban θα ήταν ευπρόσδεκτοι με ανοιχτές αγκάλες.
Η Ευρώπη ως εκ τούτου δεν θα είναι στην κορυφή των προτεραιοτήτων του Trump. Αυτός σίγουρα δεν θα κάνει στις Βρυξέλλες το πρώτο του υπερατλαντικό ταξίδι. Μια στάση καθ’ οδόν προς το επόμενο G20 στη Γερμανία, ωστόσο, θα μπορούσε να είναι πιο εφικτή.
Δεν υπάρχει κανείς στον περίγυρό του, ο οποίος να γνωρίζει κάτι σχετικά με την Ε.Ε. Αλλά αν αρχίσει να τα «θαλασσώνει» με τις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες και να παραβιάζει τους κανόνες του ΠΟΕ, τότε μπορεί να χρειαστεί να πάρει ένα γρήγορο μάθημα των αρμοδιοτήτων της Ε.Ε. στον τομέα του εμπορίου και της πολιτικής ανταγωνισμού.
Και η ΕΕ θα πρέπει να εναντιωθεί στον Trump,  αν ο ίδιος επιδιώξει να ακυρώσει τις συμφωνίες σχετικά με το Ιράν και την κλιματική αλλαγή.
Η Ευρώπη και η Ασία είναι σε μια πολύ δύσκολη διαδρομή με τον Donald J. Trump στο Λευκό Οίκο. Όπως ο Putin, έτσι κ ο Trump φαίνεται να σέβεται τη δύναμη. Χρειάζεται χρόνο, σίγουρα, για την Ε.Ε. να αποδείξει ότι μπορεί να κάνει περισσότερα από το  να παίζει  με τα ήπια παιχνίδια εξουσίας.

Πηγή: https://euobserver.com/opinion/135894

 

Απάντηση