Τυπολογία της τρομοκρατίας

Scroll down to content

Όλια Περτσεμλίδη, μέλος SAFIA

Σκοπός του παρακάτω άρθρου  είναι η μελέτη της τυπολογίας της τρομοκρατίας και  η ερμηνεία της μέσα από την θεωρία του ΜaoZedong και της αναφοράς της στην  τρομοκρατική οργάνωση του ISIS.Η σημασία της παρούσας μελέτης έγκειται στη σοβαρότητα της απειλής του φαινομένου της τρομοκρατίας  μέσω των διαφόρων ενεργειών που πραγματοποιούνται από τις τρομοκρατικές οργανώσεις.

Οι δυσκολίες αναφορικά με τον προσδιορισμό της τρομοκρατίας αφορούν  εκ πρώτης όψεως τα προβλήματα  που σχετίζονται με την κατανόηση και τον προσδιορισμό του όρου. Παρατηρούμε ότι ο όρος παρουσιάζει διαφορετική σημασία στην καθημερινή χρήση του και διαφορετική στον πολιτικό τομέα.

Ο όρος τρομοκρατία (1)χρησιμοποιείται ευρέως με την έννοια της πολιτικής βίας έξω από τις νόρμες των συγκρούσεων μεταξύ των κρατών. Τα θύματα της μπορεί να είναι αθώοι πολίτες, πολιτικοί ή ακόμα και στρατιώτες. Σημαντικό είναι να κάνουμε αναφορά στον όρο τρομοκράτης, μία έννοια διφορούμενη. Άνθρωποι, οι οποίοι πραγματοποιούν πράξεις τρομοκρατίας, συνήθως αποκαλούνται τρομοκράτες. Παρόλα αυτά ο συγκεκριμένος όρος  μπορεί να χρησιμοποιηθεί κυρίως στις περιπτώσεις, όπου η τρομοκρατία χρησιμοποιείται ως τακτική σε διάφορα πεδία, παρά στις περιπτώσεις που αποτελεί ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό που μπορεί να προσδιορίσει μία οργάνωση .

Mπορούμε να υποστηρίξουμε ότι ο όρος τρομοκράτης ταιριάζει καλύτερα σε οργανώσεις, για τις οποίες η τρομοκρατία (2) είναι η βασική δραστηριότητα.Από την άλλη πλευρά,μη κρατικές  οργανώσεις  που χρησιμοποιούν την τρομοκρατία ως ένα από τα πολλά στρατιωτικά και πολιτικά εργαλεία τους  χαρακτηρίζονται περισσότερο σαν αντάρτες παρά σαν τρομοκράτες.

Σημαντικό είναι να κάνουμε αναφορά στις θεωρίες του MaoZedong (3),οι οποίες βασίζονται στις προσωπικές του εμπειρίες, αναφορικά  με την αντιμετώπιση της ανταρσίας στην Κίνα. Ο Mao αναφέρεται σε τρεις κατηγορίες βίας στα πλαίσια της ανταρσίας, στην τρομοκρατία,στον επαναστατικό ανταρτοπόλεμο και στον συμβατικό ανταρτοπόλεμο.Η τρομοκρατία, τυπικά, απευθύνεται σε ένα μικρό αριθμό θυμάτων  συγκριτικά με τον αριθμό  των θυμάτων του ανταρτοπόλεμου και είναι περισσότερο σύνηθες  να θέτει ως στόχο τους πολίτες. Η γραμμή μεταξύ των δύο είναι θολή, πχ ο βομβαρδισμός ενός αστυνομικού τμήματος από μια παραστρατιωτική οργάνωση μπορεί να θεωρηθεί τρομοκρατία ή ανταρτοπόλεμος ή ένας συνδυασμός αυτών των δύο.

Σύμφωνα με τη θεωρία του MaoZedung (4),οι αντάρτες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην τρομοκρατία όταν είναι στο πιο αδύναμο σημείο τους. Επειδή οι  τρομοκρατικές επιθέσεις είναι μικρές και συγκεκαλυμμένες , δεν εκθέτουν τους αντάρτες σε μεγάλης κλίμακας αντίποινα. Όταν οι αντάρτες αποκτούν περισσότερη ισχύ , μπορούν να στραφούν σε ανταρτοπόλεμο, όπου με αυτόν τον τρόπο  μπορούν να προκαλέσουν μεγαλύτερη ζημιά, καθώς η συγκέντρωση των  ελαφρά οπλισμένων μαχητών αυξάνει την έκθεσή τους σε κυβερνητικά  αντίμετρα.

Οι τακτικές του ανταρτοπόλεμουσπάνια είναι αρκετές  για να ανατρέψουν μια κυβέρνηση. Οι αντάρτες που επιδιώκουν να ανατρέψουν μια κυβέρνηση τυπικά φιλοδοξούν να το επιτύχουν μέσω συμβατικού πολέμου, γι ‘αυτό απαιτείται συνήθως σαν προϋπόθεση να νικήσουν  τις συμβατικές στρατιωτικές δυνάμεις της κυβέρνησης. Το ISIS  παραδείγματος χάρη  έχει κάνει χρήση και των τριών τύπων βίας, όπως περιγράφεται από τον Μάο, με τις μεγαλύτερες νίκες του, καθώς και τις μεγαλύτερες ήττες του να έχουν λάβει χώρα στο όριο του ανταρτοπόλεμου.

Τα μέλη του ISIS μπορούν να χαρακτηριστούν και σαν τρομοκράτες και σαν αντάρτες. Το ιστορικό των βίαιων τρομοκρατικών επιθέσεών τους λίγοι μπορούν να το ανταγωνιστούν, τόσο στον αριθμό των θυμάτων, όσο και στην φρικαλέα φύση των επιθέσεών τους. Ο ISIS ως τρομοκρατική οργάνωση, κηρύττει ανταρτοπόλεμο τόσο σε Συρία όσο και σε Ιράκ. Έχει κινητοποιήσει σημαντικούς αριθμούς Σύριων και Ιρακινών, χωρίς τους οποίους η χερσαία επέκταση του ISIS δεν θα ήταν εφικτή. Επίσης ένα έχει πλεονέκτημα-κλειδί που διαθέτει το Ισλαμικό κράτος συγκριτικά  με άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις είναι ότι πολεμά χρησιμοποιώντας ένα ασυνήθιστο μείγμα από στρατιωτική στρατηγική, συνδυασμένη με τεχνικές ανταρτών.

Κατά την διάρκεια του τελευταίου έτους, ο ISIS έχει εκτελέσει τρομοκρατικές επιθέσεις σε  20 χώρες, σχεδόν σε όλη την Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική, και μακριά έως την Νότια Αφρική και την Αυστραλία, αποδεικνύοντας τον παγκόσμιο χαρακτήρα του , χωρίς καμία σύγκριση ιστορικά με άλλους τρομοκρατικούς οργανισμούς. Μερικές από τις επιθέσεις στόχευαν στο να εκφοβήσουν ή να ανατρέψουν κυβερνήσεις, ένα κλασσικό είδος τρομοκρατικών επιθέσεων. Άλλες, όπως οι επιθέσεις στην CharlieHebdo,  φαίνεται ότι σκόπευαν να απεικονίσουν ένα κίνημα-προστάτη του Ισλάμ

Πόσο έχει συμβάλει στην επιτυχία της κινητοποίησης ο φόβος της τρομοκρατίας (5) και πόσο η θρησκευτική ή ιδεολογική σύμπλευση σε Ιράκ και Συρία δεν είναι ξεκάθαρο, λόγω του ότι δεν υπάρχουν δημοσκοπικοί οργανισμοί  που  λειτουργούν στις περιοχές υπό τον έλεγχο του ISIS, και όσες πόλεις έχουν απελευθερωθεί, όπως η Tikrit και η Ramadi, παρατηρείται μια  σημαντική μείωση του  πληθυσμού τους  κατά την διάρκεια της απελευθέρωσής τους. Ο αριθμός των ξένων που έχουν συρρεύσει στην Συρία και το Ιράκ, όμως, αποτελούν ενδεικτικά των μηνυμάτων και των επιτυχιών του ISIS, δείχνοντας την σύμπλευση πολλών μουσουλμάνων μαζί του.

Μερικές επαναστατικές οργανώσειςέχουν στηριχθεί σε μια μικρή ομάδα αφοσιωμένων οπαδών για την επίτευξη των στόχων, τους ενώ άλλοι έχουν προσπαθήσει να κινητοποιήσουν μεγάλα τμήματα του πληθυσμού. Εκείνοι που πετυχαίνουν την κινητοποίηση του πληθυσμού είναι γενικά οι πιο αποτελεσματικοί  από τους αντάρτες, δεδομένου ότι μπορεί να φέρουν  περισσότερη πολιτική και στρατιωτική δύναμη και έχουν την ικανότητα να αναμειχθούν με τον άμαχο πληθυσμό.

Οργανώσεις , οι οποίες  συνήθως χρησιμοποιούν την τρομοκρατίαγια να κερδίσουν δύναμη απομακρύνονται από την χρήση τηςόταν φτάσουν στο επιθυμητό επίπεδο ισχύος. Η Ναζιστική Γερμανία, η πρώην Σοβιετική Ένωση και η Κομμουνιστική Κίνα έκαναν αλόγιστη χρήση της βίας εις βάρος των πολιτών τους και σε ένα πάραπολύ μεγάλο αριθμό ξένων. Ο φανατισμός και οι ειδεχθείς  τακτικές του ISIS (7) δίνουν τον λόγο,προκειμένου να κατανοήσουμε  ότι η τρομοκρατία θα συνεχιστεί, αν το ISIS θελήσει να αποκτήσει έλεγχο εις βάρος της Συρίας ή του Ιράκ.

Ένα άλλο πολύ σημαντικό στοιχείο στο οποίο πρέπει να αναφερθούμε είναι η εξωτερική βοήθεια. Αποτελεί έναν πολύ σημαντικό  παράγοντα για να αντιμετωπιστεί με επιτυχία μία επίθεση. Οι περισσότερες ανταρσίες που έχουν στεφθεί με επιτυχία έχουν λάβει εξωτερική βοήθεια στην μορφή της υλικής βοήθειας, ανθρώπινου δυναμικού, εξειδίκευσης ή και τουασύλου. Οι περισσότερες αποστολές από ομάδες ανταρτών, ελλείψει εξωτερικής βοήθειας, απέτυχαν.

Το ISIS μέσα από διάφορα στοιχεία φαίνεται πως λαμβάνει εκτεταμένη βοήθεια από τις χώρες των Σουνιτών που μπορεί να μην ενδιαφέρονται για την ιδεολογία του, αλλά να το  βλέπουν σαν μία προτιμητέα εναλλακτική συγκριτικά με το Ιράν και τους συμμάχους τους στην Συρία (8)και το Ιράκ.

Η έκταση του φανατισμού σε μία οργάνωσηκαι στους ακόλουθούς της παίζει πάρα πολύ σημαντικό ρόλο στην τρωτότητα του εκάστοτε οργανισμού. Το κόμμα των Ναζί στην Γερμανία είχε εκατομμύριααφοσιωμένους οπαδούς που διατηρούσαν  ισχυρή αντίσταση στις επιθέσεις των Συμμάχων μέχρι ο στρατός και τα κεφάλαιά τους να καταστραφούν ολοσχερώς. Αντίθετα, οι Ταλιμπάν του Αφγανιστάν είχαν ένα μικρό πυρήνα αφοσιωμένων ηγετών , αλλά πολλοί από τους στρατιωτικούς διοικητές τους  ήταν οπορτουνιστέςκαι επιθυμούσαν το 2001 να εγκαταλείψουν την συγκεκριμένη οργάνωση.

Σε αντίθεση με τους περισσότερες αντάρτικες οργανώσεις, ο ISIS έχει επεκταθεί  σε ένα πλήθος χωρών. Φίλιοι οργανισμοί του ISISέχουν εγκαθιδρυθεί σε ένα ευρύ τόξο περιοχών, το οποίο περιλαμβάνει τις περισσότερες χώρες μεταξύ της Αλγερίας στα δυτικά και του Πακιστάν στα ανατολικά, όπως επίσης της Νιγηρίας και της Σομαλίας.

Όταν εχθροί μίας κυβέρνησηςελέγχουν μεγάλα τμήματα της περιοχής που μια κυβέρνηση υποχρεούται να κυβερνά, οι αντάρτες αποκτούν αυτονομιστικές τάσεις. Αυτές οι αξιώσεις αποκτούν δυναμική όταν οι αντάρτες είναι ικανοί να κυβερνήσουν το πληθυσμό μόνοι τους, ένα έργο το οποίο οι αντάρτες βρίσκουν πολύ πιο απαιτητικό από τις μάχες. Ο ISIS σκοπεύει όχι μόνο να είναι ένα κράτος, αλλά ένα χαλιφάτο, και οι αξιώσεις του αποκτούν αξιοπιστία, με τον έλεγχο και την διοίκηση πόλεων όπως η Raqqa και η Mosul και άλλες πυκνοκατοικημένες περιοχές.

Η καταστροφή της ηγεσίας(6) μίας οργάνωσης μπορεί να οδηγήσει στην εξάλειψη και της ιδεολογίας της. Η καταστροφή της ναζιστικής Γερμανίας έθεσε ένα τέλος στην ιδεολογική της εξάπλωση. Η καταστροφή της αρχηγίας του ISISμπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή του προφίλ της, που είναι ένα στοιχείο κλειδί στην εμφάνιση της αλλά δεν θα οδηγήσει ποτέ στην εξάλειψη της ιδεολογίας της. Είναι πολύ σημαντικό να αναφέρουμε ότι το διαδίκτυο έχει δώσει την δυνατότητα στο ISISνα διαδίδει την ιδεολογία του και τα μηνύματα του συνεχίζουν να κυκλοφορούν ακόμη και μετά τον θάνατο των δημιουργών τους.

Οι ιδεολογίες (9) μπορεί χαθούν  στο πέρασμα του χρόνου λόγω του  περιορισμού τους και όχι τόσο λόγω της καταστροφής τους, όπως συνέβη στην περίπτωση του κομμουνισμού. Η χρεοκοπία του κομμουνισμού τελικά έγινε σαφής στις ελίτ των κομμουνιστικών  χωρών και η ιδεολογία πέθανε με την αιτιολογία του φυσικού θανάτου.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της παραπάνω ανάλυσης καταλήγουμε στο ότι η τρομοκρατία είναι μια έννοια που δεν μπορεί να προσδιοριστεί απόλυτα καθώς διαφέρει αναλόγως με τον τομέα και τον βαθμό στον οποίο χρησιμοποιείται. Επίσης είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως τα είδη της βρίσκονται στα όρια με τις πρακτικές του ανταρτοπολέμου, ένα στοιχείο που δημιουργεί περισσότερα κωλύματα  καθιστώντας  τον προσδιορισμό της ακόμα πιο δύσκολο.

Πηγές

1) Anon., 2017. Research on Domestic Radicalization and Terrorism. [Online]
Available at: https://www.nij.gov/topics/crime/terrorism/Pages/welcome.aspx
[Accessed 21 Μάϊος 2017].

2)  M.Derschowitz, A., 2002. Why Terrorism works: Understanding the Threat, Responding to the Challenge. New Haven: Yale University Press.

3)  Zedong, M., 1937. On Guerilla Warfare. s.l.:s.n.

4)   O’Neil, B. E., n.d.Insurgency & Terrorism: Inside Modern Revolutionary Warfare. s.l.:s.n.

5) KAPLAN, S., n.d.A TYPOLOGY OF TERRORISM. [Online]
Available at: http://www.academia.edu/713753/A_Typology_of_Terrorism
[Accessed 21 Μάϊος 2017].

6) Anon., n.d.Terrorism Typology. [Online]
Available at: https://fas.org/irp/threat/cyber/docs/npgs/app_a.htm
[Accessed 21 Μάϊος 2017].

7) Peled, D., 2015. How ISIS Fights: Terror, Insurgency and Slick Propaganda. [Online]
Available at: http://www.haaretz.com/middle-east-news/isis/1.687160
[Accessed 21 Μάϊος 2017].

 

8)Tawil, B., 2017. The Terrorism Industry. [Online]
Available at: http://israelagainstterror.blogspot.gr/2017/04/the-terrorism-industry-bassam-tawil.html
[Accessed 21 Μάϊος 2017].

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: