Ερευνητική Ομάδα «Περιβαλλοντικά Ζητήματα»

Ορέστης Μάτσας , 12 Νοεμβρίου 2017

 

Με αφορμή το νέο πακέτο μέτρων που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την περασμένη Τετάρτη (8η Νοεμβρίου 2017) [1], στα πλαίσια της γενικότερης ενεργειακής στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) και της δράσης της για το κλίμα, έρχεται στην επιφάνεια και πάλι ο προβληματισμός για την ποιοτική και ποσοτική επάρκεια της στάσης της Ε.Ε. απέναντι στα σοβαρά περιβαλλοντικά ζητήματα.
Το συγκεκριμένο πακέτο αφορά κυρίως τις οδικές μεταφορές και εμπίπτει στην «Ευρωπαική Στρατηγική Κινητικότητας Χαμηλών Εκπομπών» την οποία έχει θεσμοθετήσει η Ε.Ε. το 2016 [2]. Χαρακτηριστικά, αναφέρεται πως σήμερα, το ένα τέταρτο των παραγόμενων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον χώρο της Ε.Ε. προέρχεται από τις συγκοινωνίες, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό εξ αυτών βρίσκεται στις οδικές μετακινήσεις.
Με γνώμονα τον καθοριστικό ρόλο που κατέχει η μείωση των αερίων του θερμοκηπίου στην αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής, μεταξύ άλλων το πακέτο των κανονισμών που προτάθηκαν κινήθηκαν πάνω στη βάση της μείωσης των επιτρεπόμενων ορίων εκπομπής ρύπων των οχημάτων, στην προώθηση εναλλακτικών τύπων οχημάτων σε σχέση με αυτά των συμβατικών καυσίμων και στην παροχή διευκολύνσεων και κινήτρων τόσο στις αυτοκινητοβιομηχανίες παραγωγής όσο και στους αγοραστές οχημάτων για στροφή προς πιο «καθαρές» επιλογές μετακίνησης.
Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται να δοθεί έμφαση στην ηλεκτροκίνηση εντός των κρατών μελών της ΕΕ. Αυτό εκτιμάται ότι θα επιφέρει μια σειρά αλυσιδωτών αλλαγών που εξυπηρετούν τα συμφέροντα και τον χαρακτήρα της ένωσης. Η βασικότερη ίσως προσδοκία, είναι η παροχή ποιοτικής ζωής των ανθρώπων μέσω της εξάλειψης της ρύπανσης του ατμοσφαιρικού αέρα στα μεγάλα αστικά κέντρα. Επίσης η θεσμική αυτή ώθηση [3] προς τις εναλλακτικές μορφές μεταφορών αποσκοπεί στην αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας των πολυεθνικών αυτοκινητοβιομηχανιών της Ε.Ε. στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας σε συνάρτηση με τους υπόλοιπους ισχυρούς παίκτες του χώρου. Τέλος, μια ενδεχόμενη μετάβαση τόσο στην ηλεκτροκίνηση όσο και σε άλλους τύπους οχημάτων (π.χ. υδρογόνο) θα αποτελέσει σημαντικό βήμα της προώθησης των εναλλακτικών καυσίμων αφού δημιουργώντας μεγαλύτερες ανάγκες ηλεκτροπαραγωγής προβάλλεται ταυτόχρονα η ανάγκη μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Ωστόσο, δεν έλειψαν οι ενδοιασμοί αναφορικά με την αποτελεσματικότητα των μέτρων αυτών, από διάφορους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αλλά και από περιβαλλοντικές οργανώσεις. Σαφέστερα, οι ενδοιασμοί αφορούσαν το ποσοστό μείωσης του ορίου εκπεμπόμενων ρύπων των αυτοκινήτων, καθώς επίσης και την αξιοπιστία των εν λόγω μετρήσεων εν απουσία ουσιαστικής παρέμβασης της Ε.Ε. στη διαδικασία, μετά το σκάνδαλο [4] «dieselgate» του 2015, που αφορούσε τον κολοσσό των αυτοκινητοβιομηχανιών Volkswagen.
Υπό το πρίσμα αυστηρής κριτικής, ως προς τον ρόλο που πρέπει να έχει η Ε.Ε. στα ευρωπαϊκά και διεθνή τεκταινόμενα σε σχέση με τα περιβαλλοντικά ζητήματα, θα μπορούσε να την κατηγορήσει κανείς για έλλειψη αποφασιστικότητας. Κι αυτό προκύπτει μέσα από μια στοιχειώδη επισκόπηση των εξελίξεων στο χώρο της αυτοκινητοβιομηχανίας, τους τελευταίους μήνες. Οι εταιρείες Volvo και BMW έχουν ήδη ανακοινώσει τη στροφή τους σε παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ οι Αγγλία, Γαλλία και πιο πρόσφατα η Ολλανδία έχουν ανακοινώσει τον προγραμματισμό κατάργησης βενζινοκίνητων οχημάτων το 2040 και 2030 αντίστοιχα [5],[6].
Ως εκ τούτου παρατηρούμε μία Ε.Ε. η οποία έπεται των εξελίξεων. Πιθανόν η παθητική αυτή στάση να οφείλεται στον φόβο πρόκλησης οικονομικής αστάθειας που θα μπορούσε να επέλθει εξ αιτίας μιας τέτοιας μετάβασης. Ωστόσο, κρίνεται αναγκαία η τήρηση υπεύθυνης στάσης της Ε.Ε. όχι μόνο για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων της, αλλά και για την εναρμόνισή της με τις αξίες που προάγει.

 

Παραπομπές:

  1. EUROPEAN COMMISSION. Διαθέσιμο σε: http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-17-4243_en.htm (Ανακτήθηκε 12 Νοεμβρίου, 2017).
  2. EUROPEAN COMMISSION. Διαθέσιμο σε: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1509014203218&uri=CELEX:52016DC0501 (Ανακτήθηκε 12 Νοεμβρίου, 2017).
  3. MORGAN, S. (2017). EURACTIV. Διαθέσιμο σε: http://www.euractiv.com/section/electric-cars/news/eu-unveils-proposal-to-clean-up-transport-boost-electric-vehicles/ (Ανακτήθηκε 12 Νοεμβρίου, 2017).
  4. Radosavljevic, Z. (2017). EURACTIV. Διαθέσιμο σε: http://www.euractiv.com/section/electric-cars/news/commissions-new-clean-transport-rules-may-lack-ambition/ (Ανακτήθηκε 12 Νοεμβρίου, 2017).
  5. NAFTEMPORIKI. Διαθέσιμο σε: http://m.naftemporiki.gr/story/1284579/ollandia-apagoreusi-olon-ton-autokiniton-benzinis-kai-ntizel-os-to-2030 (Ανακτήθηκε 12 Νοεμβρίου, 2017).
  6. Farand, C. (2017). INDEPENDENT. Διαθέσιμο σε: http://www.independent.co.uk/environment/france-petrol-diesel-ban-vehicles-cars-2040-a7826831.html (Ανακτήθηκε 12 Νοεμβρίου, 2017).