Η ανάπτυξη της Κολομβιανής οικονομίας ως αποτέλεσμα της εξασθένισης-διάλυσης της FARC

Ερευνητική Ομάδα «Οικονομικές Δυναμικές»

Δήμητρα Αθανασά, 11 Νοεμβρίου, 2017

 

Τα τελευταία πενήντα χρόνια η Κολομβία ταλανιζόταν από τις συνεχείς συγκρούσεις του Κολομβιανού στρατού με τις «Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας» (: FARC, RevolutionaryArmedForcesInColombia), οι οποίες έληξαν επισήμως το προηγούμενο έτος (:το 2016) . Η εν λόγω χρονική περίοδος των τακτικών συγκρούσεων έμεινε γνωστή ως LaViolence.
Η FARC συνίστατοσε μία επαναστατική ομάδα, η οποία ιδρύθηκε από το ένοπλο σκέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος μένοντας πιστή στη λενινιστική και μαρξιστική ιδεολογία. Αποτελούνταν κατά βάση από αγρότες και εργάτες, οι οποίοι ενώθηκαν στον αγώνα κατά των έντονων ανισοτήτων που επικρατούσαν στην Κολομβία. Μέχρι πέρσι οι ενεργείς ένοπλες δυνάμεις της FARC υπολογίζονταν γύρω στα 6000-7000 άτομα, ενώ γύρω στους 8.500 πολίτες συνέθεταν το εξωτερικό δίκτυο υποστήριξής τους. Οργανώνονταν σε μικρές τακτικές ομάδες, οι οποίες με τη σειρά τους ανασυντάσσονταν σε μεγαλύτερες μονάδες μάχης και εν συνεχεία στα επονομαζόμενα περιφερειακά «μπλοκ». Πολλοί Κολομβιανοί στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από τα υψηλά επίπεδα φτώχειας, κατατάχθηκαν στην FARC. Εντούτοις, ταυτόχρονα παρατηρήθηκε πλειάδα βίαιων στρατολογήσεων χωρικών.
Ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον ανιχνεύεται στις πηγές χρηματοδότησης του ένοπλου αγώνα της. Η FARC αντλούσε τους οικονομικούς της πόρους από απαγωγές- για τις οποίες ασφαλώς ζητάει λύτρα-, από την παραγωγή κοκαίνης, από την επιβολή δασμών στο λαθρεμπόριο ναρκωτικών. Η FARC αποτελούσε το βασικό παραγωγό κοκαίνης στην Κολομβία, αλλά και το ευπορότερο επαναστατικό κίνημα ανά τον κόσμο. Παράλληλα, απέκτησε τη φήμη ενός διεθνούς καρτέλ ναρκωτικών παρά μίας επαναστατικής ομάδας.
Σε μία πρώτη προσπάθεια αναχαίτησης της, το 1982, εκκινήθηκαν ειρηνευτικές συνομιλίες με την Κολομβιανή κυβέρνηση με αποτέλεσμα τις επιτυχείς συμφωνίες Uribe το 1984 και τηνίδρυση του Πατριωτικού Σωματείου (UP), ενός πολιτικού κόμματος βάσει συνεργασίας της FARC με το Κομμουνιστικό Κομμουνιστικό Κόμμα (PCC) το 1985. Ωστόσο, η ανακωχή δεν διατηρήθηκε και η FARC ξεκίνησε ξανά τον ένοπλο αγώνα της.
Η Κολομβιανή κυβέρνηση στράφηκε προς την Αμερική προς παροχή κονδυλίων για την αντιμετώπιση των παραστρατιωτικών δράσεων της και του οξυμένου λαθρεμπορίου ναρκωτικών. Με την εκκίνηση του PlanColombia χορηγήθηκαν στην Κολομβία 9 δισεκατομμύρια δολάρια. Αποτέλεσμα: η σταδιακή μείωση των μελών της FARC, αλλά και των βίαιων τακτικών της (παύση απαγωγών κ.ο). Παράλληλα, από το 1999 παρατηρείται αύξηση του κατά κεφαλήν εισοδήματος και εξασθένιση του λαθρεμπόριου ναρκωτικών, το οποίο κατά βάση έβρισκε έρεισμα στη βοήθεια της FARC.
To 2002 η UP χάνει το πολιτικό της έρεισμα και αποδυναμώνεται. Οι ειρηνευτικές διαδικασίες επανεκκινούνται το 2012 από τον εκλεγμένο Πρόεδρο Santes. Η FARC συνέχισε τις απαγωγές με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να αναστείλει την κατάπαυση πυρός το 2014. To 2015 λόγω εξασθένισης των ενόπλων δυνάμεων, η FARC προχώρησε σε μονομερή παύση πυρών. Σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών η FARC παρέδωσε 8000 όπλα και 1,3 εκατομμύρια πυρομαχικά στις Κολομβιανές Αρχές. Η επίσημη της ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ του Κολομβιανού Κράτους και της FARCεπετεύχθη το Σεπτέμβριο του 2016.
Στον οικονομικό τομέα η παύση εχθροπραξιών και η γενικότερη εξασθένιση της εγκληματικής δράσης της FARCλειτούργησαν ασφαλώς ευνοϊκά για την ανάπτυξη της Κολομβίας. Καταρχάς η κυβέρνηση απαλλάχθηκε από το οικονομικό βάρος ενίσχυσης του Κολομβιανών στρατιωτικών αρχών προς αντιμετώπιση της FARC. Κατά δεύτερον, τα παράνομα καρτέλ ναρκωτικών θα χάσουν έδαφος καθώς δε θα έχουν την ένοπλη ενίσχυση της FARC. Επιπλέον, ο τερματισμός της σύγκρουσης με την FARC οδήγησε στην απογκετοποίηση περιοχών της χώρας που βρίσκονταν στο παρελθόν εκτός των ορίων εξερεύνησης και της ανάπτυξης λόγω των ένοπλων συρράξεων που ελάμβαναν χώρα εκεί. Η βελτίωση των συνθηκών ασφαλείας, αλλά και η ειρηνευτική συμφωνία ωφέλησετη γεωργία, τον τουρισμό και τις εξορύξεις. Μεταξύ 2010-2015 οι αφίξεις τουριστών στην Κολομβία αυξήθηκαν κατά 70% και αντίστοιχα η απασχόληση στον τουριστικό τομέα κατά 17%.Συγκεκριμένα στον αγροτικό τομέα από το 2014 καλλιεργήθηκαν 20000 εκτάρια καινούργιας γης, ενώ αυξήθηκε η πιστοληπτική ικανότητα των μικροαγροτών. Σύμφωνα με το IMF η Κολομβία φέτος παρουσίασε οικονομική ανάπτυξη 2%.
Εντούτοις, η ανάγκη για ανοικοδόμηση των τουριστικών υποδομών, γενικότερες βελτιώσεις, ιδίως στο οδικό δίκτυο, παραμένουν επείγουσες καθώς πολλές περιοχές έχουν πληγεί από τις ένοπλες συγκρούσεις και δε συνδέονται πλέον με τις αστικές περιοχές και τους λιμένες. Επιπλέον, η κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες των εταιρειών σχετικά με τηνέντονη γραφειοκρατία και το φορολογικό καθεστώς ειδικά για την προσέλκυση επιχειρήσεων εξόρυξης και πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς ηφορολογική επιβάρυνση των επιχειρήσεων παραμένει σχετικά υψηλή και εξακολουθεί να υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Εν κατακλείδι, το πρόβλημα των ανισοτήτων παραμένει αυξημένο παρά την βελτίωση πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης. Παρότι το 9% του ΑΕΠ προορίζεται για την άμβλυνση των ανισοτήτων, πολλές φορές οι επιδοτήσεις καταλήγουν στο συνταξιοδοτικό σύστημα παρά στον αρχικό τους στόχο. Δυστυχώς, η Κολομβία παραμένει όγδοη χώρα στον κόσμο από άποψη ανισοτήτων γεγονός που καταδεικνύει την ανάγκη άρσης τους προς παγίωση της ειρηνευτικής συμφωνίας.

 

Παραπομπές:

  1. BBC News. (2017). Who are the Farc?. [online] Available at: http://www.bbc.com/news/world-latin-america-36605769 [Accessed 12 Nov. 2017].
  2. HuffPost. (2017). Colombia’s Economic Problems and Prospects. [online] Available at: https://www.huffingtonpost.com/nake-m-kamrany/colombias-economic-proble_b_883876.html [Accessed 12 Nov. 2017].
  3. Cassman, D. (2017). Revolutionary Armed Forces of Colombia – People’s Army | Mapping Militant Organizations. [online] Web.stanford.edu. Available at: http://web.stanford.edu/group/mappingmilitants/cgi-bin/groups/view/89#note13 [Accessed 12 Nov. 2017].
  4. Aljazeera.com. (2017). Colombia declares FARC war over as last guns taken away. [online] Available at: http://www.aljazeera.com/news/2017/08/colombia-declares-farc-war-guns-170816005750622.html [Accessed 12 Nov. 2017].
  5. Colombia News | Colombia Reports. (2017). Colombia’s 2012 – 2016 peace talks | fact sheet. [online] Available at: https://colombiareports.com/colombia-peace-talks-fact-sheet/ [Accessed 12 Nov. 2017].
  6. Forbes.com. (2017). Forbes Welcome. [online] Available at: https://www.forbes.com/sites/nathanielparishflannery/2017/09/25/will-peace-talks-really-help-colombias-economy/#7af74fdf6904 [Accessed 12 Nov. 2017].

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: