Ερευνητική Ομάδα «Κοινωνικά και Ανθρωπιστικά Ζητήματα»

Χρήστος Τσαγκάρης, 19 Νοεμβρίου 2017

 

Αυτήν την περίοδο εξετάζεται στα δικαστήρια της Κόστα Ρίκα μια ιδιότυπη υπόθεση εμπορίας οργάνων. Η υπόθεση εμπλέκει και την Ελλάδα υπογραμμίζοντας εμμέσως τον μεγάλο χρόνο αναμονής αλλά και την απελπισία στην οποία περιέρχονται οι άνθρωποι που δικαιούνται μεταμόσχευση αλλά δεν βρίσκουν συμβατό δότη.
Οι εμπλεκόμενοι δέκτες των οργάνων ταξίδεψαν από την Ελλάδα στην Κόστα Ρίκα προκειμένου να μεταμοσχευθούν. Ντόπιοι δωρητές συναίνεσαν στην παραχώρηση ενός νεφρού τους έναντι αντιτίμου που ανερχόταν στο ένα δέκατο του ποσού που κατέβαλαν οι δέκτες. Ρόλο μεσάζοντα φαίνεται να διαδραμάτιζε ένας Έλληνας ιδιοκτήτης μικρής επιχείρησης πλησίον νοσοκομείου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δωρητές και δέκτες των οργάνων παρά τη θέληση των μεσαζόντων συναντήθηκαν και σε πολλές περιπτώσεις διατήρησαν επαφές θεωρώντας αλλήλους εξ αίματος συγγενείς μετά τη μεταμόσχευση.
Σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων η ένταξη στη λίστα μεταμόσχευσης απαιτεί γνωμοδότηση τριών ειδικών ιατρών ενώ στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι νεφροί προέρχονται από νεκρούς που συναίνεσαν στη δωρεά των οργάνων τους. Είναι δυνατή και η μεταμόσχευση από ζώντα ενώ και στις δύο περιπτώσεις βασικό κριτήριο είναι η συμβατότητα λήπτη και δότη. Μεταμόσχευσης χρήζουν ασθενείς με τελικού σταδίου νεφρικής ανεπάρκειας ενώ οι θεραπείες υποκατάστασης (αιμοκάθαρση, περιτοναϊκή κάθαρση) παρατείνουν την επιβίωση τους μέχρις ότου βρεθεί συμβατός δότης. Οι υποψήφιοι λήπτες δεν ενημερώνονται για τη σειρά κατάταξης τους παρά μόνο αν αιτηθούν οι ίδιοι ενώ η σειρά είναι ευμετάβλητη.
Το πρόβλημα είναι παγκόσμιο δεδομένου ότι η εμπορευματοποίηση των μεταμοσχεύσεων έχει απαγορευθεί σε πολλές διασκέψεις με κυριότερη αυτήν του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 1991. Μόνο το Ιράκ ισχυρίζεται ότι καλύπτει το σύνολο των ασθενών που δικαιούνται μεταμόσχευσης μέσω ενός συστήματος χρηματοδοτούμενης δωρεάς.
Αντίβαρο στη διελκυστίνδα εμπορευματοποίησης και νομιμότητας είναι η εκούσια δωρεά, στην οποία κατευθύνουν παγκόσμιοι και εθνικοί οργανισμοί. Η αντιπαράθεση νόμιμου και παράνομου τίθεται ιδιαίτερα έντονα στο θέμα των μεταμοσχεύσεων δεδομένου ότι ο σκοπός που αγιάζει τα μέσα ( ; ) είναι η παράταση και βελτίωση της ανθρώπινης ζωής.

 

Παραπομπές:

  1. Garcia-Garcia G, Harden P, Chapman J. The global role of kidney transplantation. Indian Journal of Nephrology. 2012;22(2):77-82. doi:10.4103/0971-4065.97101.
  2. Ossareh S, Broumand B, Travel for transplantation in iran: pros and cons regarding Iranian model, Exp Clin Transplant. 2015 Apr;13 Suppl 1:90-4.
  3. © 2017 ΕΟΜ. Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων ( http://www.eom.gr/index.php?option=com_k2&view=item&layout=item&id=52&Itemid=51&lang=el )