Ερευνητική Ομάδα «Πολιτική και Διεθνείς Σχέσεις»

Ελένη Δριτσάκου, 19 Νοεμβρίου 2017

 

Το όραμα του Xi Jinping που προβλέπει την σύνδεση της Κίνας με την Αφρική, την Ασία και την Ευρώπη εξελίσσεται σε μία «επίπονη» διαδικασία για τον παντοδύναμο Κινέζο ηγέτη. Πράγματι, η πρωτοβουλία αυτή που ξεκίνησε το 2013 φαίνεται πως παρεμποδίζεται από διάφορους παράγοντες τους οποίους έχει κληθεί να αντιμετωπίσει ο Χi Jinping με σκοπό να μετατρέψει την Κίνα ως τον απόλυτο κυρίαρχο της διεθνούς σκακιέρας. Η επέκταση της οικονομικής και γεωπολιτικής επιρροής της Κίνας μέσω «του δρόμου του μεταξιού» ή αλλιώς OBOR τίθεται σε κίνδυνο από την μία λόγω των τεχνητών δυσκολιών που θέτουν μία σειρά χωρών και από την άλλη λόγω των φυσικών προσκομμάτων που προκύπτουν κατά καιρούς σε τέτοια μεγαλεπήβολα προγράμματα.
Παρά τα ελπιδοφόρα μηνύματα ύστερα από 2ο Ukraine Silk Road Forum την περασμένη Πέμπτη με σκοπό την επέκταση του ΟBOR στην Ουκρανία, τα εμπόδια του OBOR φαντάζουν απροσπέλαστα. Πιο συγκεκριμένα, η απόφαση για την κατασκευή του πρώτου σιδηροδρόμου υψηλής ταχύτητας στην Ινδονησία ήδη μετρά δύο χρόνια ζωής και οι εργασίες για την υλοποίησή του κινούνται σε ιδιαίτερα αργούς ρυθμούς. Το πρόβλημα εντοπίζεται στην απροθυμία του τοπικού πληθυσμού να εγκαταλείψει την γη του ενώ, οι τοπικές αρχές και η κυβέρνηση φαίνονται απρόθυμες να επιλύσουν το ζήτημα, γεγονός που διαπιστώνεται από την άρνηση του Ινδονησιακού Υπουργείου Μεταφορών να ενημερώσει για τα αίτια της παύσης των εργασιών. Επίσης, η σιδηροδρομική κατασκευή από την Νότια Κίνα στην Σιγκαπούρη μέσω Ταϋλάνδης καθυστερεί λόγω έλλειψης χρηματοδότησης και προστατευτικών εργασιακών κανονισμών. Αξιοσημείωτο, δε, είναι πως μόλις τον Ιούλιο εγκρίθηκε από την κυβέρνηση η έναρξη των εργασιών. Θα μπορούσαμε, λοιπόν, να πούμε πως η αδυναμία συντονισμού και λήψης αποφασιστικών πρωτοβουλιών από τις άλλες χώρες επιβραδύνει ακόμα περισσότερο την πλήρη εφαρμογή του OBOR. Επιπρόσθετα, στο ίδιο έργο θεατές φαίνεται πως είμαστε και στην περίπτωση του σιδηροδρόμου του Λάος μιας και το πολυδάπανο σχέδιο – που αντιστοιχεί περίπου στο ήμισυ του ΑΕΠ της χώρας – έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό.
Ωστόσο, οι δυσκολίες του Xi δεν σταματούν εδώ. Η μεγαλύτερη πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει είναι η αμφιβολία αρκετών χωρών σχετικά με το πόσο θα επωφεληθούν από αυτήν την κινεζική πρωτοβουλία. Πιο συγκεκριμένα, κυρίως οι χώρες της Κεντρικής Ασίας διαβλέποντας τα, συγκριτικά, μεγαλύτερα οφέλη της Κίνας, δεν συμφωνούν στην πιθανή επέκταση της σιδηροδρομικής κατασκευής από την Νότια Κίνα στην Ευρώπη. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το Κιργιστάν που εκφράζει ανοιχτά τις ανησυχίες και τις αντιρρήσεις του όσον αφορά στην αποκόμιση οικονομικών κερδών.
Επιπλέον, ο οικονομικός «διάδρομος» μεταξύ Κίνας και Πακιστάν (CPEC) – σχέδιο ύψους 54 δις. δολαρίων – συναντά κι αυτός με την σειρά του προσκόμματα. Αφενός, έχει αποτελέσει στόχος των αυτονομιστών ανταρτών και αφετέρου έχει προκαλέσει την έντονη δυσφορία της Ινδίας η οποία κάνει λόγο για παραβίαση της εθνικής της κυριαρχίας. Η Ινδία , ως χώρα – μη μέλος, προσπαθεί να υπονομεύσει και να θέσει εμπόδια στον «δρόμο του μεταξιού» προσεγγίζοντας την, επίσης, μη συμμετέχουσα στο OBOR, Ιαπωνία με σκοπό την πιθανή συνεργασία με το Ιράν. Παράλληλα, το ίδιο το Πακιστάν απέρριψε κινεζική πρόταση ύψους 14 δις. δολαρίων σχετικά με την ενσωμάτωση έργων για τον Ινδό Ποταμό στο CPEC. Η κίνηση αυτή καταδεικνύει με τον πιο εμφατικό τρόπο πως η οικονομική ανάμειξη της Κίνας σε περισσότερα κατασκευαστικά προγράμματα ενοχλεί ακόμα και τους εταίρους της οι οποίοι δεν επιθυμούν περαιτέρω κινεζική επέκταση.
Συμπερασματικά, η φιλελευθεροποίηση των αγορών και η αντιμετώπιση της παραγωγικής ικανότητας των εγχώριων βιομηχανιών φαίνεται πως δεν είναι εύκολη υπόθεση για τον Xi Jinping. Πλέον, οι γειτονικές χώρες έχουν μπει για τα καλά στο παιχνίδι απόκτησης, όσο το δυνατόν, μεγαλύτερων και περισσότερων κερδών και ενίσχυσης των θέσεων των χωρών τους. Έτσι, πολλές φορές τα οικονομικά κίνητρα που προσφέρει ο «δρόμος του μεταξιού» δεν αποτελούν ισχυρό δέλεαρ και μετατρέπει την υλοποίηση του κινεζικού οράματος σε ένα πρόβλημα για δύσκολους λύτες. Η στρατηγική του Xi για την αντιμετώπιση των ζητημάτων που έχουν ανακύψει και η οξυδέρκειά του στην αναζήτηση λύσεων μένουν να αποδειχθούν…

 

Παραπομπές:
1. Huaxia (Νοέμβριος 2017). Spotlight: Ukraine Silk Road forum boosts China-Ukraine cooperation, draws roadmap for future. Xinhua Net. Διαθέσιμο σε: http://news.xinhuanet.com/english/2017-11/18/c_136761144.htm (Ανακτήθηκε: 18 Νοεμβρίου, 2017).
2. Borah, R. (Νοέμβριος 2017). To Counter China’s Belt and Road Initiative, Japan, India Can Look to Iran’s Chabahar Port. Japan Forward. Διαθέσιμο σε: https://japan-forward.com/to-counter-chinas-belt-and-road-initiative-japan-india-can-look-to-irans-chabahar-port/ (Ανακτήθηκε: 18 Νοεμβρίου, 2017).
3. Dale, B. (Νοέμβριος 2017). Hong Kong Official Touts Blockchain for China’s ‘Belt and Road’ Plan. Coindesk. Διαθέσιμο σε: https://www.coindesk.com/hong-kong-trade-finance-belt-and-road/ (Ανακτήθηκε: 18 Νοεμβρίου, 2017).
4. Not mentioned, -. (Νοέμβριος 2017). Upset Pak Drops Bid To Include PoK Dam In China-Pak Economic Corridor. NDTV. Διαθέσιμο σε: https://www.ndtv.com/world-news/upset-pak-drops-bid-to-include-pok-dam-in-china-pak-economic-corridor-1776406 (Ανακτήθηκε: 18 Νοεμβρίου, 2017).
5. Not mentioned,-. (Νοέμβριος 2017). China’s global Silk Road revival hits obstacles. Al Jazeera. Διαθέσιμο σε: http://www.aljazeera.com/news/2017/11/171112075121785.html (Ανακτήθηκε: 13 Νοεμβρίου, 2017).
6. Not mentioned, -. (Νοέμβριος 2017). Xi wraps up state visit to Laos with strengthened partnership. China Daily. Διαθέσιμο σε: http://europe.chinadaily.com.cn/world/2017-11/14/content_34536191.htm (Ανακτήθηκε: 15 Νοεμβρίου, 2017).