Ερευνητική Ομάδα «Οικονομικές Δυναμικές»

Μαρία Άννα Βεντούρη , 1 Δεκεμβρίου 2017

 

Το μεγαλύτερο ταξίδί στην Ασία, εδώ και τουλάχιστον 25 χρόνια, πραγματοποίησε ο Αμερικανός πρόεδρος Trump 3 με 14 Νοεμβρίου 2017 αναζητώντας ευκαιρίες για σημαντικές εμπορικές επενδύσεις,ενώ η σχέση της εν λόγω ηπείρου με τις ΗΠΑ δεν ήταν ιδιαίτερα θερμή τα τελευταία χρόνια.
Συγκεκριμένα ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι συμφωνήθηκαν πωλήσεις 300 δις δολαρίων σε ολόκληρη την Ασία ενώ ταυτόχρονα υποστήριξε ότι ο αριθμός αυτός θα τετραπλιασθεί πολύ σύντομα. Πιο σημαντικό ωστόσο, είναι το μήνυμα που μετέφερε καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού του, ότι « Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής είναι ανοιχτές στο εμπόριο, αλλα σ’ένα αμοιβαίο εμπόριο » ασκώντας κριτκή στις προηγούμενες αμερικανικές διοικήσεις οι οποίες θεωρεί πως είχαν αφήσει την Αμερική να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης στη παγκόσμια οικονομική σκηνή. Εντούτοις ο κεντρικός πυρήνας του ταξιδιού εστιάζεται στην ενίσχυση της σχέσης των Η.Π.Α με τα πέντε μεγάλα ασιατικά έθνη – Ιαπωνία, Κίνα, Νότιος Κορέα, Βιετνάμ, Φιλιππίνες- τονίζοντας ιδιαίτερα την βελτίωση των σχέσεων με τις Φιλιππίνες όπου μέχρι τώρα ήταν « φρικτές ». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος σε δήλωσή του « Όλοι εργάστηκαν σκληρά. Νομίζω όμως ότι οι καρποί της εργασίας μας θα είναι απίστευτοι. Είτε πρόκειται για την ασφάλεια των εθνών μας, είτε για την ασφάλεια του κόσμου είτε για το εμπόριο. Και πρόκειται πραγματικά να βελτιωθούν πολλά ζητήματα».
Εξετάζοντας πιο αναλυτικά, για κάθε κράτος το αποτέλεσμα της επίσκεψης του Αμερικανού προέδρου για τη μεταξύ τους συνεργασία, συνοψίζουμε τα εξής:
Στην ατζέντα της επίσκεψης στην Ιαπωνία στο διάστημα 5-7 Νοεμβρίου, ο πρωθυπουργός Shinzo Abe δεν φάνηκε ιδιαίτερα πρόθυμος να συζητήσει για σημαντικές εμπορικές παραχωρήσεις παρόλο που ο Trump έθετε το συγκεκριμένο θέμα υψηλά σε κάθε τους συζήτηση φορώντας ακόμα και λευκό καπελάκι μπέιζμπολ με το μήνυμα «Donald and Shinzo, Make Alliance even Greater ». Παρ’ όλα αυτά ΗΠΑ και Ιαπωνία επιβεβαίωσαν τη μεταξύ τους Στρατηγική και Ενεργειακή Συνεργασία. Έχοντας όμως και τα δύο κράτη κατα νου τον κίνδυνο της συνεχώς εξελισσόμενης κατάστασης στη Βόρειο Κορέα, ο Αμερικανός πρόεδρος σε ανάρτησή του στο twitter ανέφερε : « Η επίσκεψή μου στην Ιαπωνία και η φιλία με τον πρωθυπουργό Abe θα αποφέρουν πολλά οφέλη για τη χώρα μας. Μαζικές στρατιωτικές και ενεργειακές συμφωνίες βρίσκονται σε εξέλιξη». Λίγο νωρίτερα είχε δηλώσει ότι η Ιαπωνία όπως και άλλες χώρες αγοράζουν πλέον αεροσκάφη F-35, πυραύλους και άλλο στρατιωτικό εξοπλισμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που δεν συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια.
Στη συνέχεια, ακολούθησε η Νότιος Κορέα στο διήμερο 7-8 Νοεμβρίου, όπου υπάρχει μεν η συμφωνία ελευθέρων συναλλαγών που δεσμεύει τις δύο χώρες, μια συμφωνία όμως που επικρίνει η αμερικανική πλευρά, αλλά δεν έγινε περισσότερη συζήτηση για το συγκεκριμένο θέμα. Οι συζητήσεις των δύο προέδρων κατέληξαν στον φόβο που προκαλούν οι εξελίξεις στη Β. Κορέα. Το συγκεκριμένο θέμα κατέλαβε τη μερίδα του λέοντος του ενδιαφέροντος του Αμερικανού προέδρου κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στην Ασία.
Κατά την παραμονή του στην Κίνα μεταξύ 8-10 Νοεμβρίου ακανθώδες θέμα στην ατζέντα απετέλεσαν τα οικονομικά ζητήματα τα οποία βρέθηκαν στο επίκεντρο των συζητήσεων. Αναλυτές θεωρούν ότι ο Trump επεδίωξε να πετύχει μια σειρά από μικρές νίκες καθώς ισχυρίζεται ότι το Πεκίνο ακολουθεί αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και η επιστροφή του θα σηματοδοτήσει αλλαγή του διμερούς κλίματος με νέες επενδύσεις της Κίνας στις ΗΠΑ και δημιουργία θέσεων εργασίας. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι έγιναν σημαντικές ενεργειακές συμφωνίες που απετέλεσαν περίπου το ήμισυ της συνολικής αξίας των διαπραγματεύσεων στη Κίνα. Ο κρατικός πετρελαϊκός γίγαντας της Κίνας, Sinopec, φέρεται να συμφωνεί να επενδύσει τουλάχιστον 7 δισ. δολάρια σε περιοχές που καταστράφηκαν από τους τυφώνες Χάρβεϊ και Ιρμα ενώ η ενεργειακή συμφωνία με την China Energy Investent Corporation απέτελεσε αυτή με τη μεγαλύτερη αξία, ύψους 83,7 δις δολάρια για τις επόμενες δύο δεκαετίες. Η Αμερική η οποία διαθέτει τεράστια αποθέματα σχιστόλιθου και είναι κορυφαίος παραγωγός φυσικού αερίου στον κόσμο αποτελεί πλέον έναν νέο ενεργεικό πόρο για την Κίνα.
Πηγαίνοντας στο Βιετνάμ από 10-11 Νοεμβρίου ο Trump παρευρέθηκε στην περιφερειακή διάσκεψη οικονομικής συνεργασίας Ασίας – Ειρηνικού (APEC), ίσως τη σημαντικότερη εκδήλωση ολόκληρου του ταξιδιού στην Ασία όπου συμμετείχαν κορυφαίοι ηγέτες, όπως ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Την επομένη μέρα ανεχώρησε για Ανόι προκειμένου να συναντηθεί με τον πρόεδρο του Βιετνάμ για να συζητήσουν σχετικά με την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας και ασφάλειας σε σχέσημε τις εδαφικές διαφορές μεταξύ Βιετνάμ- Πεκίνου στη Σινική θάλασσα. Επίσηςεπιθυμώντας να εξισορροπήσει ένα μεγάλο εμπορικό έλλειμμα που υπάρχει στη συνεργασία των δύο χωρών υλοποίησε συναλλαγές δισεκατομμυρίων δολαρίων μέσω αμερικανικών εταιριών που δραστηριοποιούνται Βιετνάμ.
Για το τέλος της περιοδείας του Trump στο διήμερο 12-13 Νοεμβρίου έμειναν οι Φιλιππίνες όπου στη πρωτεύουσα Μανίλα συνατήθηκαν ο Αμερικανός πρόεδρος με τον Ροντρίγκο Ντουτέρτε. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι σχέσεις ΗΠΑ – Φιλιππινών ήταν σχεδόν ανύπαρκτες- «φρικτές» όπως αναφέρεται υπό την ηγεσία του Ντουτέρτε, καθώς ο πρώην Αμερικανός πρόεδρος Ομπάμα επέκρινε τον πρόεδρο των Φιλιππίνων υποστηρίζοντας ότι στον αιματηρό πόλεμό των ναρκωτικών η αστυνομία είχε σκοτώσει άδικα χιλιάδες ανθρώπους. Ο Ντουτέρτε αποκαλώντας τον Ομπάμα «γιο πόρνης» διέκοψε τις σχέσεις της χώρας του με τις ΗΠΑ. Ο πρόεδρος Τrump από την πλευρά του, ήδη απο τον προηγούμενο Μάιο θέλοντας να αλλάξει τη ροή των πραγμάτων ανέφερε ότι ο Ντουτέρτε κάνει μια «απίστευτη δουλειά στο πρόβλημα των ναρκωτικών».
Οι ΗΠΑ αντιμετώπισαν δυσκολία στις επορικές τους σχέσεις με την Ασία ύστερα απο την αποχώρηση τους απο τη 12-nation Trans-Pacific Partnership και οι προσωπικές συναντήσεις του Trump με τους επικεφαλείς των κρατών που επισκέφθηκε, αποσκοπούσαν στη σύναψη καλύτερων εμπορικών συμφωνιών. Φαίνεται λοιπόν, πως η αμερικανική πλευρά προτιμά τη σύναψη διμερών συμφωνιών αντί πολυμερών όπως η ΤΤΡ την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ χαρακτήρισε ως «καταστροφή» και «βιασμό της χώρας». Ωστόσο, όπως φάνηκε οι εταίροι της υπερδύναμης δεν υπήρξαν τόσο ευέλικτοι καθώς είναι προφανές ότι η απελευθέρωση του εμπορίου είναι μια υπόθεση που δεν λύνεται εύκολα. Ειδικά το εμπόριο με την Κίνα για το οποίο ο κινέζος ηγέτης, έχοντας διαπιστώσει την πολιτική αναταραχή που δημιουργείται από την επικοινωνιακή προπαγάνδα των ΗΠΑ, είναι αποφασισμένος να κρατήσει τους ψηφιακούς γίγαντες της Αμερικής έξω από την Κίνα.

 

Παραπομπές:
[1] Not mentioned, N. (Νοέμβριος 2017). Trump touts big energy deals in Asia. BBC.
Διαθέσιμο σε: http://www.bbc.com/news/business-41967171?intlink_from_url=http://www.bbc.com/news/topics/c1038wnxypvt/us-economy&link_location=live-reporting-story
(Ανακτήθηκε 22 Νοεμβρίου, 2017).

[2] Coy, Curran, Sink, P. (Νοέμβριος 2017). Trump Hunts for Trade Deals in Asia. Bloomberg.
Διαθέσιμο σε: https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-11-08/trump-hunts-for-trade-deals-in-asia (Ανακτήθηκε 25 Νοεμβρίου, 2017).

[3]Nelson, L. (Νοέμβριος 2017). Trump touts ‘$300 billion’ in trade deals with Asia. POLITICO. Διαθέσιμο σε: https://www.politico.com/story/2017/11/14/trump-asia-trade-deals-244877 (Ανακτήθηκε 25 Νοεμβρίου, 2017).

[4] Not mentioned, N. (Νοέμβριος 2017). Τι θέλει να κερδίσει ο Τραμπ από το ταξίδι στην Ασία. TO BHMA. Διαθέσιμο σε: http://www.tovima.gr/world/article/?aid=912913 (Ανακτήθηκε 26 Νοεμβρίου, 2017)