Ερευνητική Ομάδα «Πολιτική και Διεθνείς Σχέσεις»

Βικτώρια Κωσταντίνη, 26 Νοεμβρίου 2017

 

Δυο ημέρες μετά την αποχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ από την Ασία , και την ολοκλήρωση του 12 ήμερου ταξιδίου του, έρχεται η ανακοίνωση της Κίνας για την αποστολή υψηλόβαθμου διπλωμάτη στην Βόρεια Κορέα, ως ειδικό απεσταλμένο του Κινέζου πρόεδρου Σι Τζινπίνγκ. Κίνηση η όποια δέχτηκε την επικρότηση του Αμερικανού προέδρου ο οποίος είπε μέσω twitter «Η Κίνα στέλνει έναν απεσταλμένο και αντιπροσωπεία στη Βόρεια Κορέα – Μια μεγάλη κίνηση, θα δούμε τι θα συμβεί!»

Η αποστολή της Κίνας φαίνεται ως μια κίνηση “διπλωματικής ευγένειας” καθώς είναι πολύ πιθανό ότι ο Σι θέλει να διερευνήσει νέες σχέσεις με τη Βόρεια Κορέα δεδομένου ότι ξεκινά τη δεύτερη θητεία του, αλλά και ως μια προσπάθεια βελτίωσης των σχέσεων των δύο χωρών. Επισήμως, η επίσκεψη αφορά την διατήρηση των δεσμών των δύο κομμάτων και την διατήρηση των στενών σχέσεων των δύο πρώην στενών συμμάχων. Άλλωστε η Κίνα έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη για την εξεύρεση μιας διπλωματικής λύσης στην κρίση που χαρακτηρίζει τις εξελίξεις στην Κορεατική Χερσόνησο. Από την άλλη μεριά, το Πεκίνο είχε κατά τους τελευταίους μήνες έναν περιορισμένο αριθμό επαφών υψηλού επιπέδου με την Βόρεια Κορέα και η αποστολή του Κινέζου ειδικού απεσταλμένο παρουσιάστηκε ως ευκαιρία να εκτονωθούν οι αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Πιονγιάνγκ.

Πράγμα το όποιο δεν έγινε. Αντιθέτως, ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της εβδομάδας αποτελεί και το τελευταίο επεισόδιο έντασης μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Πιονγιάνγκ. Με ανακοίνωση του την Δευτέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κηρύξουν και πάλι τη Βόρεια Κορέα «κράτος σπόνσορα της τρομοκρατίας», τοποθετώντας τη για δεύτερη φορά στη σχετική λίστα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, εννέα χρόνια μετά την έξοδο της από αυτή. Πιο συγκεκριμένα η Β. Κορέα βρισκόταν στην λίστα για δυο δεκαετίες (1988-2008) λόγω της συμμετοχής της σε διεθνείς τρομοκρατικές επιθέσεις στη δεκαετία του ’80, όταν το 2008 η κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους την απομάκρυνε, σε μια αποτυχημένη προσπάθεια να εξομαλύνει την πορεία των πυρηνικών συνομιλιών.

Την απόφαση αυτή του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, χαιρέτισε η Ιαπωνία, η οποία έχει κάνει ξεκάθαρη την επιθυμία της για μια όσο το δυνατόν περισσότερο δυνατή γραμμή εναντίον του Κιμ , με τον συντηρητικό πρωθυπουργό της Ιαπωνίας Σινζο Αμπε, να δηλώνει : «Χαιρετίζω και υποστηρίζω την απόφαση του Τραμπ, καθώς αυξάνει την πίεση στη Βόρεια Κορέα» .

Στο ίδιο μήκος κύματος και η αντίδραση της Νότιας Κορέας, η οποία από την πλευρά της, ελπίζει αυτή η απόφαση να συμβάλει στην ειρηνική αποπυρηνικοποίηση, όπως επεσήμανε το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας σε ανακοίνωσή του.
Μην ξεχνάμε ότι η επανένταξη της Βόρειας Κορέας έχει έναν συμβολικό χαρακτήρα. Οποιοδήποτε έθνος βρίσκεται στην λίστα- ήδη είναι η Συρία, το Σουδάν και το Ιράν- του επιβάλλονται αυτομάτως πολύ αυστηρές κυρώσεις από την πλευρά της Αμερικής.

Πράγματι ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος προέβη στη συγκεκριμένη ανακοίνωση κατά τη διάρκεια συνάντησης του υπουργικού συμβουλίου του τη Δευτέρα, τόνισε ότι η νέα αυτή κίνηση θα φέρει μαζί της «πολύ μεγάλες» οικονομικές κυρώσεις εναντίον του απομονωμένου κράτους, ενώ , σημείωσε ότι οι κυρώσεις κατά τις Πιονγιάνγκ θα βρεθούν στο υψηλότερο επίπεδο τους στο κοντινό μέλλον.

Πράγμα το όποιο και έγινε. Η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε νέες κυρώσεις την Τρίτη σε μια σειρά από Βορειοκορεατικές ναυτιλιακές εταιρείες, ως άλλη μια προσπάθεια να εντείνει την πίεση που ασκείται στην Πιονγιανγκ. Στόχος των αμερικανικών μέτρων είναι η Πιονγιάνγκ να μην έχει πρόσβαση σε πόρους για την προώθηση και εξέλιξη του πυρηνικού και πυραυλικού της προγράμματος.

Θα πρέπει, ωστόσο, εδώ να αναφερθεί ότι εκφράζεται μια ανησυχία για το ενδεχόμενο οι νέες κυρώσεις να πλήξουν, εκτός από επιχειρήσεις και πρόσωπα στη Βορεια Κορέα, και τις κινεζικές τράπεζες που λειτουργούν ως μεσάζων για την πρόσβαση της Πιονγιάνγκ στις διεθνείς αγορές. Σε αυτή την περίπτωση, το Πεκίνο θα ενοχληθεί πολύ και ο Ντόναλντ Τραμπ, που υπολογίζει πολύ στη βοήθειά του για τον έλεγχο και την άσκηση οικονομικής πίεσης στην Πιονγκγιάνγκ, πιθανότατα θα χάσει έναν σύμμαχο.

Η απάντηση από την Βόρεια Κορέα για την κίνηση αυτή της Αμερικής δεν άργησε να έρθει. Δύο μέρες μετά την επανένταξη της Βόρειας Κορέας στον κατάλογο των χωρών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία, η χώρα ανταποκρίθηκε καλώντας την απόφαση «μια σοβαρή πρόκληση» και δεσμεύθηκε να συνεχίσει τα πυρηνικά και τα πυραυλικά της προγράμματα ως αποτρεπτικό μέσο έναντι των «εχθρικών» Ηνωμένων Πολιτειών.

Σε συνέντευξη στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων KCNA, εκπρόσωπος του Βορειοκορεατικού υπουργείου Εξωτερικών χαρακτήρισε την απόφαση «επαίσχυντη συμπεριφορά» εκ μέρους του Τραμπ και διέψευσε ότι η Βόρεια Κορέα εμπλέκεται στην τρομοκρατία. Ο ίδιος αποκάλεσε την απόφαση του Τραμπ «ένα ακόμη εργαλείο του αμερικανικού τύπου απολυταρχισμού που μπορεί να εντάσσει ή να αφαιρεί ανά πάσα στιγμή (τη χώρα στη λίστα) ανάλογα με τα συμφέροντά του».

Ενώ η Β.Κορέα δεν ανέφερε καμία άμεση απειλή για την εκτόξευση πυραύλων, δήλωσε ότι η «ο βορράς θα ενισχυθεί περαιτέρω» – και ότι η χώρα «πρέπει να συνεχίσει να κρατάει το θησαυρό σπαθί στα χέρια» της – όσο η Ουάσινγκτον συνεχίζει με την «εχθρική πολιτική» της ενάντια στο Βορρά.

Εν μέσω αυτής της κλιμάκωσης της έντασης ανάμεσα στην Πιονγκγιάνγκ και την Ουάσινγκτον, πραγματοποιείται η επίσκεψη του επικεφαλής της διπλωματίας της Βόρειας Κορέας στην Αβάνα, σε μια κίνηση αναζήτησης υποστήριξης μετά την άνευ προηγουμένου πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών και της διεθνούς κοινότητας να σταματήσουν τα προγράμματα πυρηνικών όπλων και πυραύλων. Ο Κουβανός πρόεδρος Ραούλ Κάστρο συναντήθηκε την Παρασκευή με τον υπουργό Εξωτερικών Ri Yong Ho, εν μέσω ελπίδας ότι το κομμουνιστικό νησί θα μπορούσε να είναι σε θέση να πείσει τον ασιατικό σύμμαχό του για να αποτρέψει μια αναμέτρηση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αν και η Κούβα είναι σύμμαχος της Βόρειας Κορέας από τη δεκαετία του 1960, το κομμουνιστικό έθνος αντιτίθεται στα πυρηνικά όπλα. [5]
Ανάμεσα στις δηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας Μπρούνο Ροντρίγκες απέρριψε τη «μονομερή και αυθαίρετη» απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να χαρακτηρίσει τη Βόρεια Κορέα κράτος που υποστηρίζει την τρομοκρατία και να την προσθέσει στον κατάλογο που καταρτίζει, κάτι που όπως επισήμανε αποτελεί τη «βάση για να εφαρμοστούν μέτρα εξαναγκασμού που αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο».

Ταυτόχρονα πάντως ο Ροντρίγκες σημείωσε πως «θεωρεί ότι μια διαρκής πολιτική λύση» στην κορεατική χερσόνησο «δεν μπορεί να εξευρεθεί παρά μόνο μέσω του διαλόγου και της διαπραγμάτευσης».
Η επίσκεψη αυτή παρέχει μια ευκαιρία στη Βόρεια Κορέα να αποδείξει, μόλις 90 μίλια από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ότι δεν είναι απόλυτα απομονωμένη.
Και ενώ η Βόρεια Κορέα βρίσκεται σε συνεχή διένεξη με τη Νότια Κορέα, και το βλέμμα της κοινής γνώμης είναι στραμμένο προς τα εκεί, οι ειδικοί εκφράζουν τις ανησυχίες τους για την κίνηση των ΗΠΑ να κατατάξουν εκ νέου την Βόρεια Κορέα στον εν λόγω κατάλογο.

Ο Τραμπ κατηγόρησε τη χώρα ότι στηρίζει αυτό που χαρακτήρισε «πράξεις διεθνούς τρομοκρατίας», μεταξύ των οποίων «δολοφονίες σε ξένο έδαφος». Ο πρόεδρος ανέφερε τις δολοφονίες του καθεστώτος του δικτάτορα Kim Jong Un που διεξήχθη σε ξένο έδαφος, καθώς και την περίπτωση του Αμερικανού φοιτητή Otto Warmbier, ο οποίος πέθανε τον Ιούνιο μετά την απελευθέρωσή του σε κώμα από τον Βορρά μετά από 17 μήνες σε αιχμαλωσία . Τίποτα από αυτά, ισχυρίζονται πολλοί , δεν ισοδυναμούν με την χρηματοδότηση τρομοκρατικών δικτύων και την τρομοκρατική δράση. [4] Η επανένταξη, δημιούργησε επιπλέον φόβους ότι η Βόρεια Κορέα θα μπορούσε να την εκλάβει ως αφορμή για να επαναλάβει τις δοκιμές όπλων.

Δεδομένου ότι η Αμερική έχει ήδη τις αρχές που χρειάζεται για να επιβάλει κυρώσεις στη Βόρεια Κορέα, αυτή η κίνηση της, όπως προαναφέρθηκε στην αρχή του άρθρου, είναι ξεκάθαρα συμβολική, και το μήνυμα που περνά στη Βόρεια Κορέα είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ενδιαφέρονται για τη διπλωματία.

Σε μια περίοδο που κρίνεται επείγουσα ανάγκη διπλωματίας για την αντιμετώπιση της απειλής από τη Βόρεια Κορέα, η απόφαση των ΗΠΑ να την ορίσει ως κράτος-χορηγό της τρομοκρατίας φαίνεται εν κατακλείδι να δυσχεράνει την κατάσταση ενώ οι δυο πλευρές δεν φαίνεται να ενδιαφέρονται να έρθουν στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης, εκτός αν η άλλη πλευρά κάνει παραχωρήσεις πρώτα.

 

Παραπομπές:

[1]Matthew Pennigton, (Νοέμβριος 2017) President Trump Has Imposed New Sanctions on North Korea and Chinese Trading Firms, ΤΙΜΕ, Διαθέσιμο σε: http://time.com/5034634/north-korea-china-sanctions-trade/

[2] CHOE SANG-ΗUN, (Νοέμβριος 2017) North Korea Accuses Trump of a ‘Serious Provocation’ , The New York Times, Διαθέσιμο σε: https://www.nytimes.com/2017/11/22/world/asia/north-korea-trump-terrorism.html

[3] David Jackson and Deirdre Shergreen, (Νοέμβριος 2017) Trump declares North Korea a state sponsor of terrorism, USA TODAY, Διαθέσιμο σε: https://www.usatoday.com/story/news/politics/2017/11/20/trump-declares-north-korea-state-sponsor-terrorism/880989001/
[4] David Usborne, (Νοέμβριος 2017) Trump has just made the world less safe by branding North Korea a state sponsor of terrorism, The Independent, Διαθέσιμο σε: http://www.independent.co.uk/voices/north-korea-trump-latest-terrorism-list-world-less-safe-place-a8067951.html

[5] Sarah Marsh, (Νοέμβριος 2017) Castro meets North Korea minister amid hope Cuba can defuse tensions, Διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/article/us-cuba-northkorea/castro-meets-north-korea-minister-amid-hope-cuba-can-defuse-tensions-idUSKBN1DO2JG