Ερευνητική Ομάδα «Πολιτική και Διεθνείς Σχέσεις»

Ιωάννα Γερούλια, 3 Δεκεμβρίου 2017

 

Πολλοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν ότι η Σαουδική Αραβία (ΣΑ) βιώνει μια νέα Αραβική Άνοιξη, με τον Πρίγκιπα και διάδοχο του θρόνου, Mohammed bin Salman (MbS) να επιθυμεί ριζικές αλλαγές στη χώρα του και ένα πιο μετριοπαθές Ισλάμ.
Τον τελευταίο καιρό, οι εξελίξεις στη χώρα τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα, καθώς αντιμετωπίζει πολλές νέες προκλήσεις από τους γείτονές της και όχι μόνο. Ωστόσο, η ΣΑ χρήζει της στήριξης από χώρες της Δύσης, που θέλουν να τη δουν να εκσυγχρονίζεται, σύμφωνα με το όνειρο του Πρίγκιπα.
Μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα ο MbS, όπως συχνά αποκαλείται, έχει προβεί σε αμφιλεγόμενα μέτρα ώστε να φέρει αλλαγές, με το πιο σημαντικό να αποτελεί τη σύλληψη επιφανών μελών της χώρας για λόγους οικονομικής διαφθοράς. Αυτή του η πράξη επιδοκιμάστηκε βέβαια από τη Δύση, με τον Τραμπ να τον συγχαίρει στον λογαριασμό του στο Τουίτερ, και επισήμους από τις ΗΠΑ να επικροτούν τα σχέδια του για οικονομικές, κοινωνικές και θρησκευτικές μεταρρυθμίσεις.
Όμως, δεν είναι λίγοι και εκείνοι, ακόμα και μέσα από την κυβέρνηση Τραμπ που προειδοποιούν για τις απότομες κινήσεις του MbS, ειδικότερα όσον αφορά στις σχέσεις του με το Ιράν. Αξιοσημείωτες είναι οι δύο επιθέσεις που δέχτηκε η πρωτεύουσα της ΣΑ από πυραύλους των Χούτι της Υεμένης. Το Ιράν κατηγορήθηκε πως τους προμήθευσε με όπλα, όμως αρνήθηκε τις κατηγορίες καθώς, όπως ισχυρίζεται, η Υεμένη βρίσκεται σε κλοιό από τη ΣΑ και τέτοια πράξη θα ήταν αδύνατη. Επομένως, τo βασίλειο δέχεται σκληρή κριτική και για τον κλοιό στον οποίο έχει θέσει την Υεμένη, αναφέροντας πως το κάνει για αντίποινα ενάντια στις επιθέσεις του Ιράν, ενώ ο ΟΗΕ προειδοποιεί για ανθρωπιστική κρίση χωρίς προηγούμενο στη χώρα. O MbS συνεχίζει να ασκεί πίεση στο Ιράν, τον μεγαλύτερο εχθρό της χώρας του αυτή την περίοδο, χρησιμοποιώντας μια πληθώρα μέσων. Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα αποτελεί η φημολογούμενή ανάμειξή του με την υπόθεση του Λιβανέζου πρωθυπουργού Χαρίρι, ο οποίος δήλωσε την παραίτησή του από την Σαουδική πρωτεύουσα, προφασιζόμενος λόγους πολιτικής αστάθειας που προκαλούνται από την στηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση Χεζμπολάχ, Τελικά η παραίτησή του ανακλήθηκε μετά από επιθυμία του προέδρου, ο οποίος στηρίζει ανοιχτά την οργάνωση και δεν αναγνώρισε την παραίτηση του Χαρίρι.
Ωστόσο, ο Πρίγκιπας, παρά τα αμφιλεγόμενα του σχέδια στην περιοχή, έχει πάρει πρωτοβουλίες που αδιαμφισβήτητα οδηγούν τη χώρα στην «Σαουδική Άνοιξη». Εκτός του πολύ γνωστού “Vision 2030” με το οποίο σκοπεύει εκτός των άλλων να απομακρύνει τη χώρα από τα ορυκτά καύσιμα, συγκέντρωσε εκπροσώπους από σαράντα Σουνιτικά μουσουλμανικά κράτη ώστε να συζητήσουν τρόπους αντιμετώπισης του Ισλαμικού εξτρεμισμού. Από τη συνάντηση έλειπαν φυσικά το Ιράν και οι σύμμαχοί του, καθώς και το Κατάρ.
Όλα αυτά τα γεγονότα, που έλαβαν χώρα μόλις τον τελευταίο μήνα, δικαίως ανησυχούν πολλές χώρες για τα κίνητρα που κρύβονται πίσω από όλες τις κινήσεις του MbS. Αρκετοί κάνουν λόγο για “soft coup”, λέγοντας πως ο Πρίγκιπας προσπαθεί να εξασφαλίσει τον θρόνο από τον πατέρα του που βρίσκεται ακόμα στην εξουσία, με γρήγορες και αμφιλεγόμενα μεθοδικές κινήσεις. Παρά την στήριξη όλο και περισσότερων χωρών, ο κίνδυνος περαιτέρω αποσταθεροποίησης της Μέσης Ανατολής ολοένα και αυξάνεται, γι’ αυτό και γίνονται αναφορές σε «Παιχνίδι του Στέμματος», με παρόμοιες μεθόδους και επιθυμητά για εκείνον αποτελέσματα. Ανησυχίες εξακολουθούν να υπάρχουν φυσικά και σχετικά με την εξέλιξη όλων των μετώπων που έχει αφήσει ανοιχτά ο Πρίγκιπας, αναμένοντας νέες δράσεις και τα όχι τόσο φανερά κίνητρά του πίσω από αυτές.

 

Παραπομπές:

[1] Middle East Monitor. Διαθέσιμο σε: https://www.middleeastmonitor.com/20171107-trump-praises-saudi-purge-voices-confidence-in-king-crown-prince/ (Ανακτήθηκε 3 Δεκεμβρίου, 2017).
[2] Middle East Monitor. Διαθέσιμο σε: https://www.middleeastmonitor.com/20171112-us-signals-caution-to-saudis-despite-shared-concern-about-iran/ (Ανακτήθηκε 3 Δεκεμβρίου, 2017).
[3] Khraiche, D. (2017). Bloomberg. Διαθέσιμο σε: https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-11-06/saudi-arabia-blames-iran-for-attempted-missile-attack-on-airport (Ανακτήθηκε 3 Δεκεμβρίου, 2017).
[4] Tarabay, J. (2017). CNN. Διαθέσιμο σε: https://edition.cnn.com/2017/11/30/middleeast/saudi-yemen-missile/index.html (Ανακτήθηκε 3 Δεκεμβρίου, 2017).
[5] Sharafedin, B. (2017). Reuters. Διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/article/us-iran-missiles-europe/iran-warns-it-would-increase-missile-range-if-threatened-by-europe-idUSKBN1DQ007 (Ανακτήθηκε 3 Δεκεμβρίου, 2017).
[6] Dewan, A. (2017). CNN. Διαθέσιμο σε: http://edition.cnn.com/2017/11/09/middleeast/yemen-famine-saudi-arabia/index.html (Ανακτήθηκε 3 Δεκεμβρίου, 2017).
[7] Qiblawi, T, Smith-Spark, L. (2017). CNN. Διαθέσιμο σε: https://edition.cnn.com/2017/11/22/middleeast/lebanon-hariri-suspends-resignation/index.html(Ανακτήθηκε 3 Δεκεμβρίου, 2017).
[8] McDowall, A. (2017). Reuters. Διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/article/us-lebanon-politics-aoun/lebanons-hariri-signals-may-withdraw-resignation-next-week-statement-idUSKBN1DT12C (Ανακτήθηκε 3 Δεκεμβρίου, 2017).
[9] Mohammad bin Salman bin Abdulaziz Al-Saud, ([χ.χ.]). Vision 2030. Διαθέσιμο σε: http://vision2030.gov.sa/en/foreword (Ανακτήθηκε 3 Δεκεμβρίου, 2017).
[10] Al Monitor. Διαθέσιμο σε: https://www.al-monitor.com/pulse/afp/2017/11/saudi-politics-defence-islam.html#ixzz4zXoOc3zA (Ανακτήθηκε 3 Δεκεμβρίου, 2017).
[11] Robertson, N. (2017). CNN. Διαθέσιμο σε: https://edition.cnn.com/2017/11/10/opinions/saudi-arabia-middle-east-knife-edge-robertson-opinion/index.html (Ανακτήθηκε 3 Δεκεμβρίου, 2017).