Ερευνητική Ομάδα «Πολιτική και Διεθνείς Σχέσεις»

Αλέξανδρος Ντάφλος, 3 Δεκεμβρίου 2017

 

Οι γερμανικές εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου φάνταζαν ως μία διαδικασία χαμηλού ρίσκου. Η πλειοψηφία των αναλυτών εκτιμούσε πως, παρά την σχετική κάμψη της δημοτικότητας της, η καγκελάριος θα παρέμενε κυρίαρχος του εγχώριου πολιτικού παιχνιδιού.
Το αποτέλεσμα και δη, η εξωφρενική άνοδος του ξενοφοβικού AFD (Alternative fur Deutchland) προκάλεσαν αναταραχή, καθώς πρώτη φορά στα μεταπολεμικά χρονικά ένα κόμμα της ακροδεξιάς κατάφερε να καταγράψει διψήφιο ποσοστό. Για μια χώρα, που τόσο έχει υποφέρει απ’ την μισαλλοδοξία και τον εθνικισμό, η άνοδος αυτή σηματοδοτούσε κάτι ιδιαίτερα σημαντικό, καταδεικνύοντας πως το ισχύον πολιτικό σύστημα, αν και ισχυρό, ενέχει επικίνδυνες και διαλυτικές δυνάμεις.
Την επαύριο των εκλογών η νικήτρια, Angela Merkel, αν και φανερά αποδυναμωμένη, κλήθηκε να σχηματίσει νέα κυβέρνηση. Η άρνηση των σοσιαλδημοκρατών (Sozialdemokratische Partei Deutschlands, SPD ) να συναινέσουν σε πιθανή επανάληψη του « Μεγάλου Συνασπισμού » οδήγησε την καγκελάριο στην διερεύνηση πιθανής συνεργασίας με το κόμμα των Πρασίνων (Bündnis 90/Die Grünen) και το κόμμα των Φιλελευθέρων (Freie Demokratische Partei, FDP).
Δεδομένης της πρωτόλειας φύσης του, η επιτυχία του εγχειρήματος ήταν, εξ’ αρχής, ιδιαίτερα δύσκολη. Ζητήματα σχετικά με το Μεταναστευτικό, τις περιβαλλοντικές πολιτικές, καθώς και την οικονομική πορεία της χώρας έφεραν σύντομα τους συνομιλητές σε αδιέξοδο και οι συνομιλίες διακόπηκαν με πρωτοβουλία του FDP (1).

Η μπάλα στο γήπεδο των Σοσιαλιστών

Η κατάληξη αυτή φέρνει σε αδύναμη θέση το – κατατροπωμένο στις πρόσφατες εκλογές- σοσιαλιστικό κόμμα, καθώς πολλοί, μεταξύ των οποίων και ο σοσιαλδημοκράτης Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Frank-Walter Stainmaier, θεωρούν πως η εμμονή του κόμματος στην άρνηση συνεργασίας με τους χριστιανοδημοκράτες (Christlich Demokratische Union Deutschlands, CDU ) θα σύρει την χώρα σε επαναληπτικές εκλογές (2).
Η ασκούμενη πίεση σταδιακά φαίνεται πως αποφέρει καρπούς, καθώς ο- μέχρι πρότινος- ανένδοτος στην ιδέα της συνεργασίας, Martin Schulz, δέχτηκε να προσέλθει στο τραπέζι του διαλόγου, προκειμένου να διερευνηθεί η πιθανότητα επανάληψης του ισχύοντος κυβερνητικού συνασπισμού (3). Τα σημεία στα οποία επιζητά συμβιβασμούς άπτονται των εργασιακών δικαιωμάτων, των περιβαλλοντικών πολιτικών καθώς και του μεταναστευτικού ζητήματος.
Ωστόσο, τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο, αφ’ ενός γιατί ο Martin Schultz υπόκειται έντονης εσωκομματικής αμφισβήτησης, αφ’ ετέρου γιατί υπάρχουν πολλά στελέχη των σοσιαλιστών που εκτιμούν πως το- ήδη – αποδυναμωμένο κόμμα κινδυνεύει με περαιτέρω συρρίκνωση, εφ’ όσον εξακολουθήσει να συγκυβερνά υπό την ηγεσία της Angela Merkel.
Αν εξεταστεί υπό μια μακροσκοπική οπτική το ζήτημα, πράγματι, κρύβει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το CDU\CSU βρίσκεται στην διακυβέρνηση της χώρας απ’ το 2005, επιβάλλοντας την δική του ατζέντα στα κομβικά πεδία της οικονομίας και της ευρωπαϊκής πολιτικής. Το SPD, μην μπορώντας να αρθρώσει ένα λόγο σύμφωνο με τις σοσιαλιστικές του παραδόσεις, λειτουργεί σαν συμπλήρωμα στα σχέδια των χριστιανοδημοκρατών· αδυνατώντας να επεξεργαστεί ένα ρηξικέλευθο αφήγημα που θα στοχεύει στον περιορισμό των οικονομικών ανισοτήτων στο εσωτερικό, ενώ, παράλληλα, θα επιτυγχάνει την άρση της – μέχρι τώρα- δογματικής πολιτικής λιτότητας στο πεδίο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Λένε, πως αν κοιτάξεις την άβυσσο για πολλή ώρα, έπειτα θα κοιτάξει αυτή μέσα σου. Κάτι τέτοιο συμβαίνει στην περίπτωση των σοσιαλιστών. Συμμετέχοντας για χρόνια, έστω ως ελάσσων σύμμαχος, σε πολιτικές αντίστροφης αναδιανομής και ενισχύοντας την ιδέα της Γερμανικής Ευρώπης, βρίσκονται πλέον ενώπιον ενός στρατηγικού, για την ύπαρξη τους, διλήμματος. Είτε, ακολουθούν την πεπατημένη, συνασπιζόμενοι ξανά με το CDU, διασφαλίζοντας την σταθερότητα της χώρας, είτε επιλέγουν τον δρόμο της ρήξης, κάνοντας αυτοκριτική για τα πεπραγμένα τους και εκπονώντας ένα ηγεμονικό σχέδιο που θα εγκολπώσει όλες τις προοδευτικές δυνάμεις του γερμανικού πολιτικού φάσματος. Ο χρόνος μένει να δείξει τι μέλλει γενέσθαι, αν και με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα, είναι πιθανό πολύ σύντομα, το δίλημμα να πάψει να υφίσταται.

 

Παραπομπές:

1. Wolfgang Dick, German coalition talks collapse: ‘A terrible end is better than unending terror’, DW.com, 20.11.2017, http://www.dw.com/en/german-coalition-talks-collapse-a-terrible-end-is-better-than-unending-terror/a-41460040
2. Jefferson Chase, Angela Merkel’s governmental impasse: German president seeks solution, DW.com, 21.11.2017, http://www.dw.com/en/angela-merkels-governmental-impasse-german-president-seeks-solution/a-41466218
3. Not mentioned, Germany’s SPD leader gives green light for preliminary talks with Merkel’s CDU, DW.com, 04.12.2017, http://www.dw.com/en/germanys-spd-leader-gives-green-light-for-preliminary-talks-with-merkels-cdu/a-41643212