Η στάση της Κίνας στην αναγνώριση της Ιερουσαλήμ από τον Τραμπ

Scroll down to content

Ερευνητική Ομάδα «Πολιτική και Διεθνείς Σχέσεις»

Ελένη Δριτσάκου, 10 Νοεμβρίου 2017

 

Η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ, την περασμένη Τετάρτη (6η Δεκεμβρίου 2017), ως πρωτεύουσα του Ισραήλ από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump, και η δήλωση μεταφοράς της Πρεσβείας των Η.Π.Α. στην Ιερουσαλήμ προκάλεσε – όπως ήταν αναμενόμενο- αναταραχή τόσο στους Παλαιστινίους όσο και στον Αραβικό κόσμο. Σύσσωμη η διεθνής κοινότητα αποδοκίμασε την συγκεκριμένη ενέργεια και εξέφρασε τον προβληματισμό της για το μέλλον της περιοχής .
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι δηλώσεις του εκπροσώπου του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, Geng Shuang, ο οποίος τόνισε πως «το καθεστώς της Ιερουσαλήμ αποτελεί περίπλοκο ζήτημα», κάνοντας έκκληση για αποκλιμάκωση της έντασης εκφράζοντας παράλληλα και την ανησυχία του για την διαφύλαξη της περιφερειακής ειρήνης .
Η ανάγκη για την επίλυση του παλαιστινιακού ζητήματος δεν είναι η πρώτη φορά που τέθηκε επί τάπητος από κάποιον κινέζο αξιωματούχο. Η Κίνα, κατ’ επανάληψη, έχει εκφράσει το ενδιαφέρον της για εξεύρεση μιας βιώσιμης λύσης προς όφελος Ισραηλινών και Παλαιστινίων.
Όμως, φαίνεται πως προκύπτουν διάφορα ερωτήματα ως προς τις προθέσεις και τις αιτίες εμπλοκής της Κίνας στο ζήτημα που αποτελεί αγκάθι τις τελευταίες δεκαετίες.

Πρώτον, ποια πλευρά υποστηρίζει περισσότερο;

Η Κίνα διατηρεί διπλωματικές επαφές μόλις από το 1992 με το Ισραήλ, ενώ από το 1979 συνεργάζονται οι δύο χώρες στρατιωτικά . Η προηγμένη τεχνολογία και ο εξοπλισμός φαίνεται πως αποτελούν το κλειδί για την δημιουργία ισχυρών δεσμών. Αξιοσημείωτο, δε, είναι το γεγονός ότι η Κίνα είναι ο 3ος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ, μετά τις Η.Π.Α. και την Ε.Ε . Απ’ την άλλη πλευρά, όμως, «ο δράκος της Ασίας» έχει υποστηρίξει και αναγνωρίσει σε όλα τα φόρα την Παλαιστίνη, από το 1988, λαμβάνοντας υπόψιν τα σύνορα του 1967 καθώς και την ανατολική Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του κράτους των Παλαιστινίων . Επιπλέον, το 2012 ψήφισε θετικά για την αναγνώριση της Παλαιστίνης ως κράτος μη-μέλος στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών .

Δεύτερον, ποιο είναι το όφελος της Κίνας για την επίλυση του παλαιστινιακού ζητήματος και την προάσπιση της ειρήνης στην περιοχή;

Η απάντηση δόθηκε από τον ίδιο τον Geng. Πράγματι, η Κίνα θεωρεί τόσο το Ισραήλ όσο και την Παλαιστίνη σημαντικούς πυλώνες για την υλοποίηση του «δρόμου του μεταξιού» (Belt and Road Initiative). Όπως, άλλωστε, τόνισε ο κινέζος πρεσβευτής στα Ηνωμένα Έθνη, τον Αύγουστο, «και οι δύο χώρες είναι σημαντικοί εταίροι για την ανάπτυξη οδών μεταφοράς και την επέκταση του εμπορίου σ’ ένα τεράστιο τόξο χωρών της Ασίας, της Αφρικής και της Ευρώπης» .
Είναι αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι οι επενδύσεις της στην περιοχή διακυβεύονται και μία σταθεροποιημένη Μέση Ανατολή αποτελεί θέσφατο και, συγχρόνως, ζητούμενο για την πραγματοποίηση των σχεδίων της. Μέσω της οικονομικής της ισχύος επιθυμεί να δρέψει τους καρπούς της αραβικής αγοράς. Πιο συγκεκριμένα, ήδη από τον περασμένο Ιούλιο κάλεσε τις δύο πλευρές σε αναζήτηση μίας χρυσής τομής για να δοθεί τέλος στο πολυετές πρόβλημα ενώ, ταυτόχρονα ο Πρόεδρος Xi, επιτελώντας χρέη διαμεσολαβητή, πρότεινε ένα πλάνο με τέσσερις άξονες στοχεύοντας στην συνεργασία και στην λήψη μέτρων προώθησης της ειρήνης και ενίσχυσης της ασφάλειας . Παράλληλα, ο πρωταγωνιστικός ρόλος που επιθυμεί να διαδραματίσει η Μέση Ανατολή στα μεγαλεπήβολα σχέδιά του διαφαίνεται από το ότι ήδη από τον Ιανουάριο έχει εξαγγείλει επενδυτικά προγράμματα ύψους 55 δις δολαρίων στην περιοχή . Υπό αυτό το πρίσμα, η ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας με το Ισραήλ, το προηγούμενο έτος, μέσω κινεζικών επενδύσεων ύψους 16,5 δις δολαρίων κινείται προς την ίδια κατεύθυνση . Επιπρόσθετα, η ενισχυμένη παρουσία της Κίνας στην Μέση Ανατολή προκύπτει από το γεγονός ότι συνεχίζει να συνεργάζεται με το Ιράν παρά τις δυτικές κυρώσεις για την αποτροπή του πυρηνικού του προγράμματος ενώ, τέλος, υποστηρίζει τις κυβερνητικές πρακτικές στην Συρία επισημαίνοντας πως «οι κυρίαρχες χώρες μπορούν να πράξουν όπως εκείνες θέλουν για την προάσπιση και διαφύλαξη των συνόρων τους», κλείνοντας μ’ αυτόν τον τρόπο το μάτι στα προβλήματα που αντιμετωπίζει στην επαρχία Xinjang και στο Θιβέτ.

Τρίτον, είναι ικανή η Κίνα να αποτελέσει ισχυρό παίκτη για την επίλυση του παλαιστινιακού ζητήματος;

Σύμφωνα με τον καθηγητή Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Bar Ilan του Ισραήλ, Gerald Steinberg, η απάντηση είναι μάλλον αρνητική. Η έλλειψη εργαλείων, ισχυρών δεσμών με τους πρωταγωνιστές καθώς και κληρονομιάς ως μακροχρόνιου ειρηνοποιού παίζουν καθοριστικό ρόλο για την ανάδυσή της ως ισχυρού διαμεσολαβητή, όπως οι Η.Π.Α .
Συμπερασματικά, η κίνηση του Donald Trump αποτελεί προπομπός σημαντικών εξελίξεων και η στάση της Κίνας, έχοντας ως Πρόεδρο τον «πολυμήχανο» Xi, δεν φαίνεται να είναι παθητική. Οι βλέψεις του για μία ισχυρή Κίνα τον ωθούν για μία πιο ενεργή συμμετοχή στις περιοχές – ενδιαφέροντός του.

 

Παραπομπές:
1. Gao, C. (Nοέμβριος 2017). What’s China’s Stance on Trump’s Jerusalem Decision? The Diplomat. Διαθέσιμο σε: https://thediplomat.com/2017/12/whats-chinas-stance-on-trumps-jerusalem-decision/ (Ανακτήθηκε: 9 Νοεμβρίου, 2017).
2. Zhen, L. (Νοέμβριος 2017). Why is China so worried about Trump recognising Jerusalem as Israel’s capital? South China Morning Post. Διαθέσιμο σε: http://www.scmp.com/news/hong-kong/community/article/2123202/why-china-so-worried-about-us-recognising-jerusalem-israels (Ανακτήθηκε: 9 Νοεμβρίου, 2017).
3. Liu. (Νοέμβριος 2017). U.S. recognition of Jerusalem as Israel’s capital triggers worldwide criticism. Xinhua Net. Διαθέσιμο σε: http://news.xinhuanet.com/english/2017-12/08/c_136811059.htm (Ανακτήθηκε: 9 Νοεμβρίου, 2017).
4. Vick, K. (Μάιος 2013). China Can Posture, but It Can’t Bring Peace to the Middle East. Time. Διαθέσιμο σε: http://world.time.com/2013/05/07/the-middle-kingdom-takes-on-the-middle-east/ (Ανακτήθηκε: 9 Νοεμβρίου, 2017).
5. AP and TOI Staff. (Αύγουστος 2017). China pushes four-point Israeli-Palestinian peace plan. The Times of Israel. Διαθέσιμο σε: https://www.timesofisrael.com/china-pushes-four-point-israeli-palestinian-peace-plan/ (Ανακτήθηκε 9 Νοεμβρίου, 2017).
6. Zhu, L. (Ιούλιος 2017). Israel-Palestine dispute: China wants three-way talks as it pushes forward new Silk Road plans. South China Morning Post. Διαθέσιμο σε: http://www.scmp.com/news/china/diplomacy-defence/article/2103320/china-puts-toe-troubled-waters-israeli-and-palestinian (Ανακτήθηκε: 9 Νοεμβρίου 2017).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: