Σύνοδος των G-20: Βαδίζουμε προς την λήξη του σινο-αμερικανικού εμπορικού πολέμου;

Scroll down to content

της Ειρήνης Παναγώτα

Νέες ελπίδες για την λύση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει το πολυμερές εμπορικό σύστημα έφερε η σύνοδος των χωρών G20 που ξεκίνησε στην Αργεντινή. Η σύνοδος πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο αστάθειας για το διεθνές εμπόριο και οι προκλήσεις που κλήθηκαν να διαχειριστούν οι ηγέτες των είκοσι μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου αποδείχθηκαν ιδιαίτερα δύσκολες.

Η σύνοδος ξεκίνησε μέσα σε ένα κλίμα αμηχανίας. Την πορεία των διαπραγματεύσεων επισκίασαν σοβαρά οι τελευταίες εξελίξεις που συντάραξαν την διεθνή κοινή γνώμη όπως η υπόθεση Κασόγκι, τα πρόσφατα γεγονότα στην Κριμαία και το BREXIT. Τίποτα όμως δεν φάνηκε να απασχόλησε περισσότερο από τον εμπορικό πόλεμο που μαίνεται μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Οι βαρύτατες για το ελεύθερο εμπόριο συνέπειες των προστατευτικών πολιτικών στις οποίες οδήγησε αυτή η εμπορική διαμάχη φαίνεται να αποτέλεσαν το κεντρικό θέμα συζήτησης. Σε κάθε περίπτωση, το ενδεχόμενο πλήρους εξάλειψης όλων των επιβλαβών για το ελεύθερο εμπόριο προστατευτικών πολιτικών που έχουν επιβληθεί το τελευταίο έτος από τις Ηνωμένες Πολιτείες και από την Κίνα είναι ένα σενάριο τουλάχιστον απίθανο.

Η απαισιοδοξία αυτή δεν είναι φυσικά αδικαιολόγητη. Εξετάζοντας τα γεγονότα πριν την σύνοδο γίνεται φανερό πως οι προθέσεις ουσιαστικής συνεργασίας μεταξύ των δύο κυβερνήσεων ήταν ελάχιστες -αν όχι μηδαμινές-. Το 2017 οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής παρουσίασαν ένα έλλειμμα ύψους 376 δις στο ισοζύγιο των τρεχουσών συναλλαγών με την Κίνα το οποίο ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεσμεύθηκε να μειώσει με κάθε κόστος χαρακτηρίζοντας τις κινεζικές εμπορικές πολιτικές ως άδικες.

 Κάτω από αυτές τις συνθήκες , ΗΠΑ και Κίνα αποτέλεσαν αντίπαλα στρατόπεδα σε μια διαμάχη αδιάκοπης επιβολής δασμών σε προϊόντα εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε τομείς όπως η γεωργία, η ενέργεια, η αυτοκινητοβιομηχανία και άλλα. Η δυσκολία να εξομαλυνθεί η ένταση είναι μεγάλη όπως αποδείχθηκε και στην πρόσφατη σύνοδο οικονομικής συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) η οποία έληξε χωρίς να δημοσιοποιηθεί κοινό ανακοινωθέν.

Λίγες μέρες πριν την σύγκληση της συνόδου ενώ ο κινεζικός τύπος αλλά και οι Κινέζοι διπλωμάτες φαίνονταν πιο αισιόδοξοι ως προς την επίτευξη μιας συμφωνίας με τις ΗΠΑ ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αφήσει περιθώρια αμφιβολίας δηλώνοντας μια μέρα πριν την έναρξη των διαπραγματεύσεων πως μια εμπορική συμφωνία ήταν μεν κοντά αλλά δεν γνώριζε αν θα την επιθυμούσε. Συνέχισε τονίζοντας πως μέσω της επιβολής δασμών στα κινεζικά αγαθά οι ΗΠΑ εξασφαλίζουν κέρδος το οποίο προφανώς και δεν θα θυσίαζε παρά μόνο αν ο Κινέζος ομόλογος του Σι-Τζινπινγκ ήταν διατεθειμένος για μεγάλες υποχωρήσεις. Η έκκληση που έκανε δυο μέρες πριν την έναρξη της συνόδου η Κινεζική κυβέρνηση προς τις ΗΠΑ να φερθούν αμερόληπτα δεν έδειξε πάντως καμία τέτοια πρόθεση.

Κατά τη διάρκεια της συνόδου, οι εταίροι συμφώνησαν στην ανάγκη μεταρρύθμισης του ΠΟΕ και εξέφρασαν την ανησυχία ότι το πολυμερές εμπορικό σύστημα χάνει τους στόχους του. Έγινε έκκληση για ενίσχυση του διαλόγου και της εμπιστοσύνης και για μείωση των κινδύνων που αντιμετωπίζει το διεθνές εμπόριο. Σύμφωνα με το κοινό ανακοινωθέν της συνόδου, η παγκόσμια ανάπτυξη είναι μεν «σταθερή» αλλά απειλείται «βραχυμεσοπρόθεσμα από την αύξηση των εμπορικών και γεωπολιτικών εντάσεων». Πάραυτα, μετά από αντίδραση των ΗΠΑ τα κράτη δεν προχώρησαν σε καμία καταδίκη του προστατευτισμού ούτε λήφθηκαν σημαντικές δεσμεύσεις, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι συζητήσεις δεν έγιναν κάτω από πνεύμα μεγάλης διαλλακτικότητας.

Ωστόσο, θα ήταν λάθος να ειπωθεί ότι δεν έγινε καμία πρόοδος. Οι κυβερνήσεις ΗΠΑ και Κίνας δεσμεύθηκαν να «παγώσουν» την επιβολή νέων επιπρόσθετων δασμών για 90 ημέρες. Σε αυτή τη περίοδο, οι πρόεδροι Τραμπ και Σι-Τζινπινγκ θα διεξάγουν διαπραγματεύσεις με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας. Συγκεκριμένα, ο Αμερικανός πρόεδρος δεσμεύεται να μην αυξήσει τον συντελεστή των δασμών σε εισαγόμενα κινεζικά προϊόντα αξίας 200 δις στο 25% από την έναρξη του 2019 όπως είχε αναγγείλει ενώ ο Κινέζος ομόλογος του δεσμεύεται αντίστοιχα να αγοράσει μια πολύ σημαντική ποσότητα –που δεν έχει ορισθεί επακριβώς ως τώρα- αμερικανικών προϊόντων και υπηρεσιών των τομέων γεωργικής παραγωγής, ενέργειας, βιομηχανίας κλπ.

Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει ελπίδες για ένα ενδεχόμενο τέλος στις εμπορικές συγκρούσεις ΗΠΑ και Κίνας όμως η πραγματικότητα είναι αρκετά πιο περίπλοκη. Αρχικά, ο πρόεδρος Τραμπ ξεκαθάρισε πως αν και μετά το πέρας των 90 ημερών δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία που να τον ικανοποιεί και φυσικά να διασφαλίζει τα αμερικανικά συμφέροντα θα προχωρήσει κανονικά στην επιβολή των επιπρόσθετων δασμών. Για να αποφευχθεί αυτό, οι δύο κυβερνήσεις θα πρέπει να μπορέσουν να βρουν τη χρυσή τομή σε ένα πλήθος θεμάτων στα οποία οι προσδοκίες και οι απόψεις τους αποκλίνουν κατά πολύ όπως η καταναγκαστική μεταφορά τεχνολογίας, η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, η κλοπή στο διαδίκτυο, τα αγροτικά προϊόντα και η άρση των μη δασμολογικών φραγμών.

Σε κάθε περίπτωση, η γνώμη του Αμερικανού προέδρου για τις κινεζικές νομισματικές και εμπορικές πρακτικές είναι γνωστή και δε δείχνει να υποχωρεί στις θέσεις του την στιγμή που καμία προσπάθεια ως τώρα δεν έχει καρποφορήσει για τη λύση αυτών των ζητημάτων που είναι «αγκάθι» για το διμερές εμπόριο. Επιπροσθέτως, η περίοδος των 90 ημερών είναι μικρή και τα προβλήματα που θα κληθούν οι δύο ηγέτες να λύσουν είναι αρκετά μεγάλα αλλά και περίπλοκα. Συμπερασματικά, τόσο το παρελθόν όσο και οι παρούσες συνθήκες δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για αισιόδοξες σκέψεις ως προς την επίτευξη μιας ουσιαστικά εποικοδομητικής συμφωνίας.

logo_transparent

H SAFIA (Student Association For International Affairs) δεν υιοθετεί ως Οργανισμός πολιτικές θέσεις. Οι απόψεις που δημοσιεύονται στο The SAFIA Blog αποδίδονται αποκλειστικά στους συγγραφείς  και δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τις απόψεις του Σωματείου, του Διοικητικού Συμβουλίου ή των κατά περίπτωση και καθ’οιονδήποτε τρόπο συνεργαζόμενων φορέων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: