Αυτοματοποίηση της αγοράς εργασίας: πρόκληση ή ευκαιρία;

Scroll down to content

από την Γεωργία Παγιαβλά, ερευνήτρια στην ομάδα «Οικονομικές Δυναμικές»

Εννοιολογική προσέγγιση της αυτοματοποίησης

Το μήλο της έριδος του παρακάτω άρθρου είναι η αυτοματοποίηση. Τι σημαίνει όμως αυτοματοποίηση; Με ένα γρήγορο ψάξιμο στο διαδίκτυο εμφανίζεται ο παρακάτω ορισμός: αυτοματοποίηση είναι η τυποποίηση μιας διαδικασίας μέσω της εύρεσης καλώς ορισμένων σημάτων τα οποία πρέπει να ακολουθηθούν για να παραχθεί κάποιο επιθυμητό αποτέλεσμα. Με άλλα λόγια είναι η κατασκευή ενός αυτόνομου μηχανισμού που εκτελεί τον αλγόριθμο για κάποια είσοδο χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση [i]

Ιστορική αναδρομή της αυτοματοποίησης

Ο όρος αυτοματοποίηση εμφανίστηκε το 1936, όμως η ιστορία του ξεκινάει από πολλά χρόνια πιο πριν [ii]. Το πρώτο βήμα ξεκινάει από την εμφάνιση του ανθρώπου, καθώς από την πρώτη στιγμή, ο άνθρωπος, χρησιμοποιεί εργαλεία και διαρκώς  προσπαθεί να τελειοποιήσει την χρησιμότητα τους. Το δεύτερο βήμα πραγματοποιείται όταν αντικαθίσταται η φυσική εργασία του ανθρώπου από τις μηχανές. Τα εργοστάσια παίρνουν άλλη μορφή, από «manufactures» (από τα λατινικά manu factum = φτιαγμένα από χέρι) σε «industries». Οι μηχανές είναι σε θέση να παράξουν άλλες μηχανές μέσω μιας μηχανοποιημένης  διαδικασίας. Το τρίτο βήμα είναι το φυσικό αποτέλεσμα της αυξημένης αποτελεσματικότητας και παραγωγικότητας της μηχανοποιημένης διαδικασίας, όπου οι μηχανές αντικαθιστούν την πνευματική εργασία του ανθρώπου. Γύρω στο 1873 εμφανίζονται ο αυτοματισμός (automatization) και το 1936 από τον D.S. Harder εισαγάγετε ο όρος αυτοματοποίηση (automation). Η διαφορά της μηχανοποίησης από την αυτοματοποίηση είναι ότι η ανθρώπινη παρέμβαση στη πρώτη περίπτωση είναι απαραίτητη κατά τον έλεγχο και τον χειρισμό ενώ στη δεύτερη περίπτωση δεν χρειάζεται η ανθρώπινη παρέμβαση, ούτε φυσική ούτε πνευματική, καθώς τα μηχανήματα λειτουργούν και κινούνται αυτόματα. Ο αυτοματισμός αναπτύσσεται έντονα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και επηρεάζει την βιομηχανία όπου χαρακτηρίζεται από μια επαναστατική και νέας φιλοσοφίας τάση. Τη δεκαετία του 1970 με την εμφάνιση των υπολογιστών σε ευρεία κλίμακα, η αυτοματοποίηση παίρνει πιο εξελιγμένη μορφή. Η ψηφιακή επανάσταση, με τα Μεγάλα Δεδομένα (Big Data) και το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (Internet of Things), ενώνει όλες τις τεχνολογίες, όπως τα ρομπότ, την τεχνητή νοημοσύνη. Λόγω όλων αυτών των εξελίξεων και την ενσωμάτωση των μικροϋπολογιστών και της τεχνολογίας λογισμικών, η αυτοματοποίηση εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τις δυνατότητες των υπολογιστών και του λογισμικού να αυτοματοποιούν, να βελτιστοποιούν και να ενσωματώνουν τα διάφορα στοιχεία στο σύστημα βιομηχανικής παραγωγής.

Τα ρομπότς

Σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Ρομποτικής (IFR), ένα βιομηχανικό ρομπότ είναι ένα αυτόματα ελεγχόμενο, επαναπρογραμματιζόμενο, πολλαπλών χρήσεων χειριστής προγραμματιζόμενο σε τρεις ή περισσότερους άξονες, οι οποίοι μπορούν είτε να στερεωθούν μέσα θέση είτε να είναι κινητοί, για χρήση σε εφαρμογές βιομηχανικού αυτοματισμού.

Τα ρομπότ έγιναν αναπόσπαστο κομμάτι της παραγωγής από την δεκαετία του 1960, όπου η General Motors τα χρησιμοποιούσε για σημειακή συγκόλληση. Το 1969 αναπτύσσεται το Stanford Arm (Εικόνα 1) όπου είχε ελευθερία κίνησης 6 ίντσες και πραγματοποιούσε ενέργειες που τα προηγούμενα μοντέλα δεν ήταν σε θέση να εκτελέσουν. Ο David Silver στο MIT σχεδιάζει το Silver Arm (Εικόνα 2), ένα ρομποτικό βραχίονα για να κάνει συναρμολόγηση μικρών μερών χρησιμοποιώντας ανατροφοδότηση από ευαίσθητους αισθητήρες αφής και πίεσης. Οι λεπτές κινήσεις του βραχίονα προσεγγίζουν εκείνες των ανθρώπινων δακτύλων.

ggg

Εικόνα 1(Αριστερά): Stanford Arm,  Source.
Εικόνα 2 (Δεξιά): Silver Arm, Source.

Μέχρι τη δεκαετία του 1980, δισεκατομμύρια δολάρια δαπανήθηκαν από εταιρείες παγκοσμίως για την αυτοματοποίηση των βασικών εργασιών στις μονάδες συναρμολόγησης τους. Παρόλο που η ανάπτυξη του συστήματος αυτοματισμού έπληξε τη δεκαετία του 1990, η καινοτόμος τεχνολογία προκάλεσε την ανάκαμψη της.

Καταγραφή0

Το παραπάνω διάγραμμα παρουσιάζει την εικόνα παρουσιάζει την πυκνότητα των ρομπότ, πιο συγκεκριμένα πόσα ρομπότ υπάρχουν για κάθε 1000 εργαζόμενους. Παρατηρείται ότι η ΕΕ χρησιμοποιεί 0.6 ρομπότ για κάθε 1000 εργαζόμενους το 1995, ενώ το 2016 η πυκνότητα αυξήθηκε στις 1.9 μονάδες. Για τις ΗΠΑ τα στατιστικά στοιχεία είναι 0.4 και 1.6 αντίστοιχα. Μετά το 2009 ο ρυθμός αύξησης της πυκνότητας των ρομπότ στην Κίνα, ξεπερνάει αυτό της ΕΕ και της ΗΠΑ.

Σύμφωνα με τον IFR, ο αριθμός των βιομηχανικών ρομπότ μέχρι το 2020 θα είναι περίπου 521.000, σημειώνοντας το 2016 αύξηση της τάξης του 71%. Από αυτά που προσφέρθηκαν το 2016, οι πέντε χώρες (Κίνα, Κορέα, Ιαπωνία, ΗΠΑ, Γερμανία) που έφτιαξαν τα περισσότερα ρομπότ αντιπροσωπεύουν το 74% από το σύνολο των 294.000 και η Κίνα, με 87.000 είναι η κυρίαρχη χώρα[iii].

Δύο σημαντικά γεγονότα έχουν συντελέσει στην έξαρση της χρήσης των ρομπότ,  είναι η αύξηση της ποιότητας τους με ταυτόχρονη πτώση της τιμής τους, όπως παρουσιάζεται και στα διαγράμματα 2 και 3. Πιο αναλυτικά τα ρομπότ που παρουσιάστηκαν στην αγορά το 2007 είναι 3 φορές πιο αποτελεσματικά από τα ρομπότ του 1990. Παράλληλα, η τιμή τους έχει παρουσιάσει πτώση περίπου 50%. Κρατώντας την ποιότητα σταθερή, η πτώση της τιμής αγγίζει το 80%.

hbhhb

Η ανησυχία της επέκτασης των ρομπότ

Ο Karel Čapek συγγραφέας του 20ου αιώνα, στη προσπάθεια του να περιγράψει τα εργοστασιακά ανδροειδή εμπνεύστηκε την λέξη «Ρομπότ» το 1920, που ενσωμάτωσε στο βιβλίο του με τίτλο “Rostrum’s Universal Robots”, τα οποία ήταν εργάτες στην μονάδα μηχανικής παραγωγής και βοηθούσαν τους ανθρώπους, αλλά στη συνέχεια επαναστάτησαν και κατέκτησαν τον κόσμο. Σχεδόν 100 χρόνια αργότερα, η αντίληψη αυτή είναι ακόμα επίκαιρη. Μπορεί η φοβία αναφορικά με την  κυριαρχία τους στο  πλανήτη να παραμείνει αβάσιμη (και να αγγίζει τα όρια της επιστημονικής φαντασίας), αλλά όσον αφορά τη κυριαρχία τους επί της αγοράς εργασίας υπάρχει μια δόση ρεαλισμού. Η ταχεία εξέλιξη του AI (Artificial Inteligence – Τεχνητή Νοημοσύνη) και των ρομπότ θα μπορούσε να εξαλείψει 73 εκατομμύρια αμερικανικές θέσεις εργασίας έως το 2030, σύμφωνα με νέα έκθεση του McKinsey Global Institute[iv]. Η έρευνα σημειώνει ότι αυτές οι απώλειες θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν από την αύξηση της παραγωγικότητας, την οικονομική ανάπτυξη και άλλους παράγοντες. Ωστόσο, η διατήρηση της πλήρους απασχόλησης είναι πιθανό να είναι εξαιρετικά δύσκολη καθώς η οικονομία και η αγορά εργασίας απαιτούν μαζικές αναθεωρήσεις.

Τι λένε οι οικονομολόγοι;

Ο οικονομολόγος David Ricardo 200 χρόνια πριν στο έργο (Principles of Political Economy στο κεφάλαιο 31[v]) κάνει αναφορά για την σχέση μεταξύ εργασίας και μηχανών και κατά πόσο απειλούνται οι θέσεις εργασίας. Ξεκινάει την ανάλυση του διακρίνοντας ότι οι καπιταλιστές και οι γαιοκτήμονες θα επωφεληθούν από την εισαγωγή μιας μηχανής, οι πρώτοι. επειδή θα καρπωθούν την επιπρόσθετη προστιθέμενη αξία των μηχανών και οι δεύτεροι, επειδή θα επωφεληθούν από την πτώση των τιμών στα προϊόντα λόγω αύξησης της παραγωγικότητας (με δεδομένο ότι θα παραμείνει το ενοίκιο τους σταθερό). Όσων αφορά τους εργάτες στην αρχή υπέθεσε ότι θα καλυτερεύσει και η δική τους θέση, καθώς θα επωφεληθούν και αυτοί από την πτώση των τιμών (με δεδομένο ότι θα παραμείνει ο μισθός τους σταθερός) και οι καπιταλιστές θα μπορούν να διατηρούν τον ίδιο αριθμό απασχόλησης. Όμως τελικά αναθεώρησε και υποστήριζε ότι η θέση των εργατών θα επιδεινωθεί, καθώς οι καπιταλιστές θα μπορούν να απασχολούν λιγότερους εργάτες διατηρώντας το κέρδος τους στα ίδια επίπεδα.  Παρόλα αυτά, δεν αποθαρρύνει την χρήση των μηχανών, ίσα ίσα θεωρεί ότι μοναδική λύση για να δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες απασχόλησης είναι η επανεπένδυση ένα μερίδιο των κερδών σε νέες και πιο εξελιγμένες μηχανές. Μέσω αυτής της διαδικασίας θα δημιουργείται η ανάγκη για άτομα να ελέγχουν τις μηχανές άρα θα αυξηθεί η απασχόληση και το εισόδημα των εργατών θα αυξηθεί.

Σήμερα, οικονομολόγοι από όλες τις μεριές του πλανήτη με πολύ πιο εξελιγμένες τεχνικές και πιο ακριβή στατιστικά δεδομένα, διεξάγουν έρευνες προσπαθώντας να μετρήσουν την επίδραση της αυτοματοποίησης στην αγορά εργασίας.   Οι David και  Salomons[vi]. χρησιμοποιώντας δεδομένα από το 1970 παρατηρούν ότι η αυτοματοποίηση δεν έχει αντικαταστήσει την απασχόληση, αλλά έχει μειώσει το μερίδιο της απασχόλησης στην προστιθέμενη αξία της παραγωγής, ένα φαινόμενο που παρατηρείται μετά το 2000 και μετά. Με άλλα λόγια, αλλάζουν οι όροι μεταξύ του συγκριτικού πλεονεκτήματος των ανθρώπων και των μηχανών. Σε παρόμοια αποτελέσματα κατέληξαν οι Dao κ.α. (2017[vii]), όπου έπειτα από την μελέτη 49 χωρών τόσο αναπτυσσόμενων όσο και εκβιομηχανισμένων παρατηρούν μεγάλη πτώση του μεριδίου της απασχόλησης, πιθανότατα λόγω της εκτόπισης της από την αυτοματοποίηση. Ο Acemoglu και Restepo (2018β)[viii] στην δική τους έρευνα τους υπογραμμίζουν τις δύο δυνάμεις που διαμορφώνουν την εξέλιξη του μεριδίου της απασχόλησης στο εισόδημα. Η μία σχετίζεται με την τεχνολογική πρόοδο, αντικαθιστώντας παλιά επαγγέλματα, μειώνοντας το μερίδιο της απασχόλησης με άμεση συνέπεια την μείωση των μισθών. Η δεύτερη δύναμη σχετίζεται με την ενδογενή τεχνολογική πρόοδο, η οποία τροφοδοτεί καινούργια ζήτηση για απασχόληση, αυξάνοντας το μερίδιο της απασχόλησης και τους μισθούς. Όμως τελικά μένει αναπάντητο το ερώτημα αν υπάρχει ένα «balanced growth path» που να καθορίζει ποια δύναμη υπερισχύει. Οι Sacks and Kotlikof (2012) [ix] είναι επιφυλακτικοί όσων αφορά τα οφέλη της τεχνολογικής προόδου, καθώς μπορεί στο μεσοδιάστημα να δημιουργεί οφέλη τόσο για τους εξειδικευμένους εργάτες όσο και  για τους καπιταλιστές, αλλά μακροπρόθεσμα όσοι αδυνατούν να επενδύσουν σε φυσικό ή ανθρώπινο κεφάλαιο, τελικά μένουν πίσω. Παράλληλα, ο James Kondo σε μια ομιλία του σχετικά με την 4η Βιομηχανική Επανάσταση εξέφρασε μια παρόμοια ανησυχία, ότι το IT συγκεντρώνεται σε λίγα χέρια, όπως είπε: «Είναι πια πολύ δύσκολο ακόμη και για εταιρίες όπως το twitter να ανταγωνιστούν με μεγέθη όπως η Google και η Alibaba, κάθε συναλλαγή των οποίων κοστολογείται άνω των 10 δισ. δολαρίων. Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρίες θα κυριαρχήσουν και στον τομέα των ρομπότ, είπε ο Kondo. Πρόσφατα η Google εξαγόρασε πολλές από τις ηγετικές εταιρίες ρομποτικής και κάπως έτσι γίνεται μία άλλου τύπου σύγκλιση software και hardware. Όπως τόνισε, αυτό δημιουργεί μείζον ζήτημα υπερ-συγκέντρωσης της αγοράς και θέτει ανοιχτά την ανάγκη παρέμβασης των ρυθμιστών για εφαρμογή αντιμονοπωλιακών πολιτικών και μέτρων ανάσχεσης αντιανταγωνιστικών πρακτικών στην αγορά»[x]. Από ότι παρατηρείται τόσο από την έρευνα των Gregory, Salamons και Zierahan[xi] (2016) οι εργάτες με μεσαία εξειδίκευση είναι εκείνοι που δέχονται την μεγαλύτερη εκτόπιση από την αυτοματοποίηση. Με λίγα λόγια, εργασίες που χαρακτηρίζονται από επαναλαμβανόμενες ενέργειες που χρειάζονται λίγη εξειδίκευση, παρουσιάζουν την μεγαλύτερη πτώση στην απασχόληση.

Ποιοι τομείς απειλούνται και ποιοι επωφελούνται; 

Η ιστορία έχει δείξει ότι όλες οι  όλες οι προηγμένες οικονομίες έχουν βιώσει βαθιές τομεακές μετατοπίσεις της απασχόλησης, πρώτα στη γεωργία και πιο πρόσφατα στη μεταποίηση, ακόμη και όταν η συνολική απασχόληση έχει αυξηθεί. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το γεωργικό μερίδιο της συνολικής απασχόλησης μειώθηκε από 60% το 1850 σε λιγότερο από 5% μέχρι το 1970, ενώ η μεταποίηση μειώθηκε από 26 % της συνολικής αμερικανικής απασχόλησης το 1960 σε κάτω από 10% σήμερα. Άλλες χώρες έχουν βιώσει ακόμα ταχύτερες μειώσεις: το ένα τρίτο του εργατικού δυναμικού της Κίνας εξήλθε από τη γεωργία μεταξύ του 1990 και του 2015. Σε όλες αυτές τις μεγάλες μετατοπίσεις εργαζομένων σε επαγγέλματα και τομείς, η συνολική απασχόληση ως ποσοστό του πληθυσμού εξακολουθεί να αυξάνεται. Έχουν αναδυθεί νέες βιομηχανίες και επαγγέλματα για την απορρόφηση των εργαζομένων που μετακινούνται από την τεχνολογία.

ssss

Στο παραπάνω διάγραμμα παρατηρείται ότι η γεωργία παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αρνητική μεταβολή (-55.9%) για το εξεταζόμενο διάστημα, ακολουθεί η βιοτεχνία (-3.6%) και η εξόρυξη (-1.3). Όμως άλλοι τομείς έχουν παρουσιάσει θετική μεταβολή της απασχόλησης καλύπτοντας την αρνητική μεταβολή. Η τεχνολογία ναι μεν δημιούργησε μεταβολές της απασχόλησης αλλά δημιούργησε και νέες θέσεις εργασίας, όπως στο εμπόριο (+12.8), στην υγεία (+9.3), στην εκπαίδευση (+9.9), στις επιχειρήσεις (+6.1) και σε άλλους τομείς όπως διακρίνονται στο διάγραμμα. Ειδικότερα, η τεχνολογία φαίνεται ότι δημιουργεί περισσότερες δουλειές από ότι καταστρέφει. Μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Northstar Research Partners έθεσε το ερώτημα, σε 3,983 καταναλωτές, για το ποιος κλάδος πιστεύουν ότι θα αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη απειλή από την Τεχνίτη Νοημοσύνη. Οι απαντήσεις τους συνοψίζονται παρακάτω: 4% επιστήμες και υγειονομική περίθαλψη, 5% αστυνομία και ασφάλεια, 6% πρωτογενής τομέας, 7% οδηγοί ταξί, 8% ασφαλιστικές εταιρείες, 9% χρηματοοικονομικός τομέας και δημόσιες συγκοινωνίες, 10% κατασκευαστικός τομέας, 18% τραπεζικός τομέας και τέλος 19% απάντησαν μεταποιητικός τομέας[xii]. Γενικά, η δημοσκόπηση έδειξε πως υπάρχει η πεποίθηση ότι η αυξημένη αυτοματοποίηση είναι συνώνυμη με την αύξηση της παραγωγικότητας και αποτελεσματικότητας, με καλύτερες συνθήκες ασφαλείας για τους εργαζομένους και καλύτερη ποιότητα ζωής (μέσω του περισσότερους ελεύθερου χρόνου και της μείωσης των τιμών), αλλά θα δημιουργήσει και αναταράξεις στην αγορά εργασίας, καθώς θα απειληθούν θέσεις εργασίας και η παραδοσιακή απασχόληση. Μέσω του παρακάτω ισότοπου μπορεί κανείς να βάλει το επάγγελμα του και να διαπιστώσει πόσες πιθανότητες έχει να αντικατασταθεί από την αυτοματοποίηση. (Πηγή)

Δύο λύσεις για προβληματισμό

Δύο λύσεις που συζητούνται για να αντιμετωπιστεί αυτό το φαινόμενο είναι (α) η ύπαρξη ενός εγγυημένου εισοδήματος επιβίωσης για τους απασχολούμενους που αντικαταστάθηκαν από την αυτοματοποίηση (β) η φορολόγηση των επιχειρήσεων επί των ρομπότ που απασχολούν. Ο Bill Gates [xiii] τονίζει ότι τα ρομπότ πρέπει να πληρώνουν φόρους και να χρηματοδοτούν ένα παγκόσμιο εγγυημένο βασικό εισόδημα (Universal Basic Income). Αρχικά, θα πρέπει να αναθεωρηθεί το φορολογικό πλαίσιο, καθώς ο φόρος επί των ρομπότ θα είναι επί της ουσίας ένας φόρος στο κεφάλαιο και είναι μια ευκαιρία να μειωθεί η συμβολή των καταναλωτών μέσω της μείωσης του ΦΠΑ. Παράλληλα, ο ρόλους του κράτους είναι κομβικός καθώς θα συμβάλλει στην μείωση της ανισότητας, παρέχοντας το προαναφερθέν εγγυημένο εισόδημα, αντικρούοντας την κυρίαρχη άποψη ότι η ανισότητα θα μειωθεί αυτόματα μέσω της διαρκής οικονομικής μεγέθυνσης. Η IFR [xiv] αντέδρασε στο επιχείρημα του Gates και υποστηρίζει ότι πρέπει να φορολογούνται τα έσοδα και όχι τα μέσα που τα δημιουργούν. Άλλοι [xv] θεωρούν ότι  τα ρομπότ δεν είναι η βασική αιτία της αντικατάστασης των απασχολούμενων αλλά η συνεχόμενη αύξηση του κατώτατου μισθού, έτσι το επιχείρημα περί φορολόγησης τους δεν ευσταθεί.

Συμπεράσματα

Για να συνεχιστούν οι θετικοί ρυθμοί δημιουργίας νέων θέσεων, θα πρέπει να συνεχιστεί η επένδυση στην καινοτομία. Όμως, για να μην επιβεβαιωθούν οι ανησυχίες του James Kondo, περί συσσώρευσης της τεχνολογίας σε χέρια λίγων, θα πρέπει να συμμετέχουν όλοι οι παίχτες. Έτσι, όταν παρατηρείται επενδυτικό κενό για τη στήριξη μιας ιδέας, ένα ισχυρό κράτος-θεσμός θα πρέπει να είναι εξίσου καινοτόμο για να μπορεί να στηρίξει την δημιουργική καταστροφή. Για παράδειγμα, τα συστήματα εκπαίδευσης θα πρέπει να εξελιχθούν, ώστε να είναι έτοιμα να ανταποκριθούν στις αλλαγές στο χώρο εργασίας. Οι φορείς διαμόρφωσης πολιτικών μαζί με τους πάροχους εκπαίδευσης θα πρέπει να δουλέψουν για να βελτιωθεί το βασικό επίπεδο δεξιοτήτων στα επιστημονικά πεδία STEM δηλαδή στην τεχνολογία, την μηχανική και τα μαθηματικά. Θα πρέπει επίσης να δώσουν ιδιαίτερη σημασία στην δημιουργικότητα καθώς και στην κριτική και στα συστήματα σκέψης. Δεδομένου ότι όλων οι εργασίες θα αλλάξουν σε κάποιο βαθμό, είναι σημαντικό να αναπτύξουν όλοι ευστροφία, ανθεκτικότητα και ευελιξία. Μη βλέπουμε μόνο τις θετικές επιστήμες, οι κλασικές σπουδές, οι ανθρωπιστικές σπουδές έχουν ίσως σημαντικότερο στο τέλος λόγο σε αυτή την αλλαγή παραδείγματος που θα βιώσουμε σταδιακά.


Παραπομπές

  1. Wikipedia. (n.d.). Αυτοματισμός. Available here.
  2. Hitomi, K. (1994). Automation-its concept and a short history. Technovation, pp 121-128.
  3. Statista (2017). Rise of the industrial robots. Available here.
  4. Lund S., Manyika J. (2017). Five lessons from history on AI, automation and employment. Available here.
  5. Economist’s View. (2012). The puzzle of the Republican Economists. Available here.
  6. David, A., and Salomons, A. (2018). Is automation labor-displacing? Productivity growth, employment, and the labor share. BPEA Conference Draft, Spring.
  7. Dao, M.C.,  Das, M. et al. (2017). Why Is Labor Receiving a Smaller Share of Global Income? Theory and Empirical Evidence. IMF Working Paper.
  8. Acemoglu D. and Restrep, P. (2018). Artificial Intelligence, Automation and Work. NBER Working Paper No. 24196.
  9. Sachs,  J. and Kotlikoff, L. (2012). Smart Machines and Long-Term Misery. NBER Working Paper No. w18629. Available here.
  10. Capital.gr (2016). Μερικά (διαφορετικά) ερωτήματα. Available here.
  11. Gregory, T., Salomons A., and Zierahn U. (2016). Racing with or Against the Machine? Evidence from Europe. Utrecht School of Economics, Tjalling C. Koopmans Research Institute, Discussion Paper, Series 16.
  12. Shead S. (2017). The 11 industries most under threat from artificial intellignce. Available here.
  13. James M. (2017). Here’s how Bill Gates’ plan to tax robots could actually happen. Available here.
  14. IFR. (2017). World Robotics Federation IFR: Why Bill Gates’ robot tax is wrong. Available here.
  15. Saltsman M. (2017). San Francisco’s Problem Isn’t Robots; It’s the $15 Wage Floor. Available here.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: