Μαδούρο – Γκουαϊδό: κριτική μιας επιδερμικής προσέγγισης

Scroll down to content

του Θεοφάνη Κοτσώνη

Πολλά έχουν λεχθεί για τη Βενεζουέλα τα τελευταία χρόνια, ήδη από την εποχή Τσάβες, η οποία σημαδεύτηκε από αμφιλεγόμενες τακτικές και την ανάληψη της σκυτάλης από τον διάδοχο του, Νικολάς Μαδούρο. Η μακρά θητεία του τελευταίου, σε συνάρτηση με την 5ετή οικονομική ύφεση της χώρας, έχει δημιουργήσει ένα διπολικό, έως και εμφυλιακό κλίμα στη χώρα, με μεγάλες μερίδες λαού να υποστηρίζει δύο διαφορετικές πλευρές, αυτή του τωρινού προέδρου αλλά και εκείνη του αυτοανακηρυχθέντα μεταβατικού, Χουάν Γκουαϊδό, ο οποίος έχει συνασπίσει γύρω του την αντιπολίτευση. Δημιουργείται συνεπώς ένα εύλογο ερώτημα: ποια πλευρά έχει αυθεντικό έρεισμα, ικανό να αιτιολογήσει τις βλέψεις έκαστου;

Η προαναφερθείσα ερώτηση εκφράζει εξόχως την απολύτως νηπιακή, επιδερμική και πολιτικώς αναλφάβητη προσέγγιση της πλειοψηφούσας τάσης παγκοσμίως, επί του θέματος του λαού της Βενεζουέλας. Η ενδεχόμενη λύση στα προβλήματα αυτής της κρίσης, η οποία είναι απότοκη μιας πάγιας διχαστικής τακτικής, δεν θα επέλθει μέσω Μεσσιανισμού. Δεν τίθεται θέμα προσώπου, αλλά (απουσιάζοντος) κράτους δικαίου, θεσμικών οργάνων κι εγκαθίδρυσης μιας πραγματικά δημοκρατικής κοινωνίας. Ο μοναδικός τρόπος για να βγει η Βενεζουέλα από αυτή την ανθρωπιστική και πολιτική λαίλαπα, είναι να θεμελιώσει ένα κράτος που θα διακρίνει τις εξουσίες, θα βασίζεται σε ανεμπόδιστες και καθολικές εκλογές και που την ίδια στιγμή θα αφοσιωθεί στην βιοτική ανάπτυξη του τόπου, η οποία μπορεί να εκπληρωθεί μονάχα μέσα από οικονομική μεταρρύθμιση. Εν ολίγοις: η Βενεζουέλα έχει ανάγκη από θεσμικές τομές.

Αρχή άνδρα δείκνυσι. Το πολιτικό παρελθόν της Βενεζουέλας όπως και γενικότερα της Λατινικής Αμερικής, έχει σημαδευτεί από καταπνιγμένες διαδηλώσεις, αιματηρές συγκρούσεις, λιτότητα αλλά και μια προσήλωση στη διαδοχή «κληρονόμων» της εξουσίας. Είναι τουλάχιστον ανεπίτρεπτο να συζητάμε ακόμα για Διαφωτιστικές αξίες όπως η διάκριση των εξουσιών ή το δικαίωμα κάποιου στη διαφορετική άποψη. Βεβαίως, τηρουμένων των αναλογιών, δεν μπορούν όλα αυτά να επιτευχθούν σε σύντομο διάστημα. Ας αρχίσουμε από τα βασικότερα. Καταρχάς, ο λαός του κράτους αυτού, πρέπει επιτέλους να απορρίψει μοντέλα εξουσίας όπου ο εκάστοτε πρόεδρος, είτε ονομάζεται Τσάβες, είτε Μαδούρο, είτε (ενδεχομένως) Γκουαϊδό, στηρίζει μανιωδώς την μόνιμη παραμονή του στην εξουσία, ακόμα και δια νομιμοφανών μέσων. Απόδειξη αυτού είναι και η έλλειψη ενδιαφέροντος στη Βενεζουέλα. Μόλις το 46,6 % προσέφυγε στις κάλπες των τελευταίων εκλογών, έναντι του 80% της προηγούμενης συμμετοχής. Οι απλοί άνθρωποι, εκ των οποίων τα 2/3 είναι υποσιτισμένα, δεν ασχολούνται τόσο με τη πολιτική, καθώς με βασικό μισθό τρία δολάρια το μήνα, είναι απασχολημένοι με το να ψωνίζουν από αγορές σαπισμένων κρεάτων, για να εξασφαλίσουν απλώς τα προς το ζην.

Επιπλέον, παρελθόν πρέπει να γίνουν και τακτικές φίμωσης της άλλης άποψης, οι οποίες επιτυγχάνονται με πολιτικές διώξεις (εκατοντάδες πολιτικοί αντίπαλοι Μαδούρο), κατ΄οίκον περιορισμοί (Λόπες – πρώην δημοφιλής αντιπολιτευτικός ηγέτης), εφόδους σε οικογενειακά άσυλα (ισχυρισμός Γκουαϊδό) και νομιμοποίηση εξουσίας από την στήριξη του στρατού. «Είναι τότε η λύση μια εξωτερική παρέμβαση»; ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΙ ΟΧΙ. Μια εξωτερική, ιμπεριαλιστικού τύπου παρέμβαση, άμεση ή έμμεση (διαμεσολαβητικού τύπου) θα πυροδοτούσε εμφυλιακή έξαρση, αποσταθεροποιώντας οποιαδήποτε προσπάθεια εθνικού διαλόγου. «Άρα ο Μαδούρο πρέπει να παραμείνει στην εξουσία και απλά να ξεκινήσει διάλογο με τον Γκουαϊδό»;  Και πάλι: όχι, καθώς κάτι τέτοιο δεν θα είχε κανένα αποτέλεσμα, αντιθέτως θα έδινε διάλειμμα στη σημερινή κυβερνητική ελίτ.

Ένας άνθρωπος που υποστηρίζεται από δικτατορίες (Ιράν, Τουρκία, Άσαντ και παλαιότερα Κανταφική Λιβύη), γευματίζει σε πολυτελέστατα εστιατόρια στην Κων/πολη ενώ ο λαός του πεινάει, συστήνει νέα σώματα νομοθετικής εξουσίας παρακάμπτοντας τα θεσμικά και συσπειρώνει τους στρατιωτικούς με ελπίδα την παραμονή στην εξουσία, είναι τουλάχιστον επικίνδυνος. Ομοίως, ένας εν δυνάμει πρόεδρος που «φλερτάρει» με την ιδέα της εξωτερικής επέμβασης, αγνοώντας τις συνέπειες που θα είχε αυτό στις πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας (που ήδη υπολειτουργούν) είναι εξίσου επικίνδυνος, ακόμα και με ελαφρυντικά έκτακτης ανάγκης. Έτσι, μόνο στο πλαίσιο εθνικής συνεννόησης, που ταυτίζεται με την ανάδειξη ενός νέου, ουδέτερου προσώπου που θα αναλάβει το μεταβατικό στάδιο της χώρας, μπορεί να επέλθει μια πρώτη λύση. Μετέπειτα, υπό την επιτήρηση διεθνών παρατηρητών (Ε.Ε, ΟΗΕ, Οργανώσεις Λ.Αμερικής) θα καταστεί αναγκαία η διεξαγωγή εκλογών διαφάνειας, οι οποίες θα αποτελέσουν τον πρώτο σταθμό μιας εκ θεμελίων ανασυγκρότησης του θεσμικού κράτους, με γνώμονα τους κανόνες δικαίου και την αξιοπρεπή διαβίωση των πολιτών.

Εν συμπεράσματι, οι διπολικού χαρακτήρα και ιδεολογικών παρωπίδων τοποθετήσεις επί της χρόνιας αυτής κρίσης, όχι μόνο δε θα καταφέρουν να αλλάξουν τη δυναμική της υπάρχουσας κατάστασης, αλλά θα επιφέρουν δραματικά αποτελέσματα, που θα ικανοποιούν μονάχα τους πολιτικά ευκολόπεπτους. Τόσο οι προοδευτικοί έως ριζοσπαστικοί, όσο και οι (νεο)φιλελεύθεροι έως συντηρητικοί, οφείλουν να συμφωνήσουν σε μια αδιαπραγμάτευτη αλήθεια: η περαιτέρω πόλωση, δίχως συγκροτημένο σχέδιο μετάβασης σε πραγματικά δημοκρατικό πλαίσιο, δε θα οδηγήσει πουθενά παρά μόνο στην καταστρατήγηση του λαού της Βενεζουέλας.

logo_transparent

H SAFIA (Student Association For International Affairs) δεν υιοθετεί ως Οργανισμός πολιτικές θέσεις. Οι απόψεις που δημοσιεύονται στο The SAFIA Blog αποδίδονται αποκλειστικά στους συγγραφείς  και δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τις απόψεις του Σωματείου, του Διοικητικού Συμβουλίου ή των κατά περίπτωση και καθ’οιονδήποτε τρόπο συνεργαζόμενων φορέων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: