Από τον Φάνη Κοτσώνη,

Ξεκίνα. Και θα ξυπνήσεις την τύχη σου!

 Περσική Παροιμία.

Ήδη πριν από την εκλογή Τραμπ, αμέτρητοι αναλυτές, διπλωμάτες αλλά και πολιτικοί θεσμικοί παράγοντες είχαν εκ προοιμίου προειδοποιήσει για τις καταστροφικές συνέπειες που θα επακολουθούσαν μια ενδεχομένως βεβιασμένη και ριψοκίνδυνη εκλογή στο ανώτατο κρατικό αξίωμα, το οποίο, όπως δηλώνει ο όρος »Commander in chief», συμπεριλαμβάνει πράξεις που μπορεί να οδηγήσουν προς πόλεμο ή ειρήνη – σύγκρουση ή αποκλιμάκωση. Αν κάτι θα έπρεπε να είχαν εμπεδώσει τόσο  οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ, όσο και η διεθνής κοινότητα στο σύνολό της, είναι οι απερίσκεπτες κινήσεις σε μια πρωτοφανώς ασταθή περιοχή όπως η Μ. Ανατολή, που οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε απρόβλεπτες ενέργειες αντεκδίκησης,  πολλώ δε μάλλον εν τη απουσία συγκροτημένου μακροπρόθεσμου και λυσιτελούς σχεδίου για την περιοχή. Όπερ και εγένετο.

Δεν χρειάζεται να δαπανήσουμε περισσότερο μελάνι για να τονίσουμε τον μικροπολιτικό, κοντόφθαλμο και λαϊκιστικό τρόπο με τον οποίον η σημερινή διοίκηση των ΗΠΑ συνεχίζει να αντιλαμβάνεται τις διεθνείς σχέσεις. Αυτό έχει ήδη αποδειχτεί από γεγονότα όπως η ακύρωση διεθνών συμφωνιών, η αμφισβήτηση της κλιματικής αλλαγής την ώρα που ο πλανήτης μετρά πληγές και πλέον η ίδια η καταπάτηση του συντάγματος της χώρας, το οποίο ρητώς ορίζει πως μονάχα το Κονγκρέσο έχει δικαίωμα εξουσιοδότησης πολεμικής πράξης. Αυτό που όμως πρέπει επιτέλους, ως χώρα και λαός, να αντιληφθούμε είναι η ανάμειξη της δικής μας χώρας στις ταχύτατες αυτές εξελίξεις, πριν να έχουν δημιουργηθεί ακόμα περισσότερα τετελεσμένα που δύσκολα μπορούν να αναιρεθούν.

Η πυραυλική επίθεση από πλευράς Ιράν παράλληλα με τις αποφάσεις των κοινοβουλίων Ιράν – Ιράκ, οι οποίες καταδικάζουν απερίφραστα την δολοφονία Σουλεϊμανί και επιθυμούν αποχώρηση όλων των Αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή, δημιουργούν καταστροφικά πιθανά σενάρια για την Ελληνική και ευρύτερη Ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Σε αυτό το βεβαρυμένο κλίμα, το Ιράν αποχώρησε πλήρως από την πυρηνική συμφωνία του 2015, πράγμα που σημαίνει πως είναι και de jure νομιμοποιημένο να προβεί σε ενίσχυση και χρήση ουρανίου, ήτοι πυρηνικά όπλα σε μεταγενέστερο επίπεδο. Η περαιτέρω κλιμάκωση της κατάστασης με επιπρόσθετους βομβαρδισμούς εκατέρωθεν, μπορεί να μας οδηγήσει σε σκηνικά του πολέμου του Ιράκ το 2003, ή της εμφυλιακής Λιβύης, κοινώς σε μια ακόμα περισσότερο αποσταθεροποιημένη Μέση Ανατολή, με εκατονταπλάσια κύματα νέων προσφύγων και αποτυχημένους κρατικούς μηχανισμούς που δεν θα μπορέσουν να επανέλθουν για δεκαετίες.

Οι κινήσεις Ελλάδας και Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να είναι συντονισμένες και άμεσες, εάν όντως επιθυμούμε να προφυλαχθούμε από τα ανωτέρω γεγονότα, που ήδη λαμβάνουν χώρα. Καταρχάς, στα πλαίσια της κοινής Ευρωπαϊκής Εξωτερικής Πολιτικής, τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. πρέπει να εκπονήσουν συγκεκριμένη θέση επί των πρόσφατων εξελίξεων, η οποία να εδράζεται και κατευθύνεται στην αποκλιμάκωση της κατάστασης αλλά και στην πλήρη εναντίωση  σε όσες δυνάμεις προωθήσουν μια πολεμική και όχι διπλωματική διαδικασία στην ευρύτερη περιοχή της Μ. Ανατολής και στις παραθαλάσσιες με την Ανατολική Μεσόγειο Αφρικανικές χώρες, προστατεύοντας έτσι τα συμφέροντα της και εμποδίζοντας περιττούς θανάτους και κατά συνέπεια νέα κύματα άμοιρων ψυχών που θα χρησιμοποιούνται από τους λαθρέμπορους δημιουργώντας ακόμα μεγαλύτερη αστάθεια στη γηραιά ήπειρο. Εν ανάγκη, η Ε.Ε. ως η 4η μεγαλύτερη και ισχυρότερη υπερδύναμη του πλανήτη, οφείλει να προβεί ακόμα και σε οικονομικές κυρώσεις σε όσες χώρες ενδεχομένως επιχειρήσουν μιλιταριστική ανάμειξη στο Ιράν, το Ιράκ ή αντίστοιχα τη Λιβύη, δηλαδή χώρες κλειδιά για την Ε.Ε. στο σημερινό γίγνεσθαι. Εξαιρετικό δείγμα γραφής αποτελεί το παράδειγμα της Γαλλίας, όπου μέσω του προέδρου της, κάλεσε το Ιράν να επιστρέψει στην τήρηση της πυρηνικής συμφωνίας και σε αυστηρή αποκλιμάκωση , αποφεύγοντας εκ νέου κινητοποίηση στρατιωτικών μηχανισμών.

Εις ότι αφορά το ΝΑΤΟ, η Ε.Ε., υπό το πρίσμα της δήλωσης Τραμπ περί αμεσότερης παρέμβασης του Βορειοατλαντικού Συμφώνου, πρέπει σύσσωμη να θέσει βέτο σε κάθε σενάριο ανάμειξης στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή. Αντιθέτως, ο Ευρωπαϊκός γεωστρατηγικός πυλώνας πρέπει να βασιστεί σε διπλωματικού τύπου λύσεις, με ενδεχόμενη ανάμειξη των ειρηνευτικών σωμάτων και μηχανισμών διαιτησίας του ΟΗΕ υπό την αιγίδα και συνδρομή των αντίστοιχων Ενωσιακών Θεσμικών Οργάνων. Περαιτέρω, χώρες όπως η Ιταλία, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Γαλλία και η Κύπρος, οι οποίες μεταξύ άλλων έχουν κρίσιμα συμφέροντα στη περιοχή της Μ. Ανατολής, αλλά και σε χώρες της Αφρικής, πρέπει να συνασπιστούν δημιουργώντας μηχανισμούς περιφερειακής συνεργασίας με γνώμονα την αποτροπή τέτοιων συρράξεων και την σταθεροποίηση της επανασύστασης αυτών των κρατών.

Στα του οίκου μας, η Ελλάδα έχει εκτός από δικαίωμα,  και υποχρέωση να πρωταγωνιστήσει στις εξελίξεις ως σύμμαχος των ΗΠΑ αλλά και ως σημαντικό μέλος της Ε.Ε., παίρνοντας τον ρόλο του ρυθμιστικού παράγοντα. Η Ελλάδα έχοντας πλέον βιώσει τις συνέπειες ενδεχόμενων πολέμων στη Μ. Ανατολή αλλά και τις προκλητικές ενέργειες άλλων χωρών στη κρατική κυριαρχία τόσο της ίδιας όσο και των Ευρωπαϊκών συμμάχων της, μπορεί να διεθνοποιήσει το ζήτημα δημιουργώντας συγκεκριμένους συμμαχικούς άξονες. Στα πλαίσια του ΝΑΤΟ, η Ελλάδα ως χώρα που παρά το καθεστώς τεράστιου εξωτερικού χρέους (180% ΑΕΠ) είναι από τους αναλογικά ισχυρότερους οικονομικούς συντελεστές στον προϋπολογισμό της συμμαχίας αλλά και ως χώρα εντός της επικράτειας της οποίας υπάρχουν βάσεις των ΗΠΑ (το Ιράν ήδη προειδοποίησε για ενδεχόμενους στόχους σε περίπτωση τυχόν ανάμειξης χωρών στις οποίες υπάρχουν Αμερικανικές βάσεις), οφείλει επιτέλους να απαιτήσει τα αυτονόητα : αποκλιμάκωση στην Μ.Ανατολή από πλευράς Αμερικανικών στρατευμάτων δίχως αντεκδίκηση προς το Ιράν, διπλωματική επίλυση των ανοιχτών ζητημάτων και αυστηρότατη τήρηση του Διεθνούς Δικαίου.

Το momentum δε, είναι τέτοιο που μας επιτρέπει να συζεύξουμε τα προαναφερθέντα ανοιχτά ζητήματα, με την Τουρκική προκλητικότητα αναφορικά με τις παράνομες ενέργειες έναντι Ελλάδος και Κύπρου, όπως και την άρση του διεθνούς εμπάργκο όπλων και στρατιωτικών εξοπλισμών στην περίπτωση του Λιβυκού εμφυλίου πολέμου. Σε περίπτωση μερικής ή ολικής απόρριψης αυτού του δικαίου και ορθολογικού τύπου αιτημάτων και πρωτοβουλιών, η χώρα μας εκτός από βέτο μπορεί επίσης να αντιδράσει με μείωση Νατοϊκών συνεισφορών εν είδει οικονομικού μηχανισμού πίεσης αλλά και με σύναψη συμφωνιών εκτός Νατοϊκών ή Ευρωπαϊκών πλαισίων, αποφεύγοντας λάθη του παρελθόντος όπως στην περίπτωση της Συρίας όπου η χώρα αναίτια διέκοψε τους διαύλους επικοινωνίας λόγω εξωτερικών παρεμβάσεων. Εν πάση περιπτώσει, εάν κάτι μας έχει μάθει η πρόσφατη ιστορία συναρτήσει της προχθεσινής δήλωσης του Αμερικανού προέδρου – με τον Έλληνα Πρωθυπουργό σχεδόν απαθή δίπλα του – κατά την οποία »Η Ελλάδα είναι ένας προβλέψιμος σύμμαχος», είναι πως όταν θεωρείσαι προβλέψιμος, είσαι και ακίνδυνος και άρα, παραμένεις στο περιθώριο των εξελίξεων δίχως ουσιαστικό λόγο επ’αυτών.