του Φάνη Κοτσώνη,

Τις τελευταίες ημέρες, οι χρηματιστηριακές τιμές σε Ασία, Ευρώπη και  Αμερική σημείωσαν πτώσεις που θύμισαν εποχές της διεθνούς οικονομικής κρίσης του 2008, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την μείωση πάνω από 8% των δεικτών του χρηματιστηρίου της Ν. Υόρκης και απώλειες ύψους 11% για τα χρηματιστήρια της Ευρώπης (χειρότερη ημέρα στην ιστορία των Ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων). Όπως έχει ήδη γίνει κατανοητό σε επιστημονικό, τραπεζικό και πολιτειακό επίπεδο, τα προαναφερθέντα αποτελέσματα αποτελούν απότοκα της πανδημίας που διανύουμε. Και όμως, το μείζον παράγωγο  της ραγδαίας πτώσης δεικτών λόγω του ιού, αποτελούν τα τεκταινόμενα μεταξύ Ρωσίας και OPEC. Εν ολίγοις, ο ιός δεν οδήγησε μονάχα σε πτώση τιμών αλλά σε μειωμένη οριζόντια ζήτηση εφ’ολης της παραγωγής, κοινώς, ακόμα και εις ότι αφορά την ζήτηση πετρελαίου. Κάπως έτσι, είχαμε την πρώτη μείωση της ετήσιας ζήτησης πετρελαίου, κάτι που είχε να συμβεί από το 2009.

Η κατ’εξοχήν βάση της οικονομικής θεωρίας είναι πως μαζί με την ζήτηση πέφτουν και οι τιμές μετά της ίδιας της προσφοράς. Ενώ η συνάντηση των χωρών OPEC+ (πετρελαϊκές χώρες του OPEC  συν χώρες εκτός οργανισμού, με κυριότερη την Ρωσία) είχε καταρχάς θεσπιστεί για μια αμοιβαία συμφωνία, ώστε να συναποφασισθεί μια λελογισμένη πτώση των τιμών παράλληλα με επίσης λελογισμένη μείωση της προσφοράς του πετρελαϊκού αποθέματος προς πώληση, το αποτέλεσμα ήταν ένας ενεργειακός πόλεμος τιμών. Ο λόγος; Η (όχι και τόσο) απρόβλεπτη θέση της Σ.Αραβίας, η οποία εδράζεται όχι σε  μια λελογισμένη μείωση του αποθέματος πετρελαίου, αλλά αντιθέτως στην αύξηση της παραγωγής που ως μαθηματική συνέπεια έχει την περαιτέρω πτώση τιμών και μάλιστα κατά κλιμακούμενη τροχιά. Κατόπιν τούτου, παρατηρούμε τη μεγαλύτερη μείωση πετρελαϊκής τιμής των τελευταίων δεκαετιών (!), της τάξεως, επί τη βάσει των σημερινών δεδομένων,  τουλάχιστον του 1/3 της αξίας του αργού πετρελαίου.

Το φαινόμενο μεταφράζεται και ως επίδειξη ενεργειακής ισχύος από πλευράς του Ριάντ, παρόμοιο με την πετρελαϊκή κρίση του 1973, καθώς από τότε δεν είχαμε είχαμε να βιώσουμε έναν τέτοιου μεγέθους  ενεργειακό ανταγωνισμό, αναφορικά με το αργό πετρέλαιο. Η Σ. Αραβία εκμεταλλεύτηκε την διεθνή αναστάτωση λόγω του ιού και συναρτήσει των εσωτερικών της διεργασιών (θυμίζουμε πως δεν πρόκειται για ένα Δυτικού τύπου Κοινωνικό Κράτος Δικαίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται πολιτειακώς και θεσμικώς μιλώντας), θέλει να διασφαλίσει την κυριαρχία της στον εν λόγω χώρο, αποβλέποντας στο προσωπικό κέρδος – ακόμα και αν αυτό είναι οριακό – δημιουργώντας παράλληλα αποθεματική ζημιά στην Ρωσία και τις βλέψεις της  για ενεργειακή επέκταση προς τη Μ.Ανατολή. Είναι παραπάνω από βέβαιο, πως η στρατηγική των Saudis είναι συνυφασμένη με την έξοδο της κρατικής εταιρείας »Saudi Aramco» στις αγορές αλλά και  με τις στοχεύσεις των  ΗΠΑ, τον κυριότερο σύμμαχο των Σαουδαράβων στην περιοχή.

Ως εκ του αποτελέσματος, η Σ. Αραβία κλιμακώνει την προαναφερθείσα κατάσταση, καθώς η κρατική εταιρεία »Saudi Aramco» ανακοίνωσε προ ημερών πως αυξάνει την προσφορά από 9,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, στον αριθμό – ρεκόρ των 12,3 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Κατά συνέπεια, είναι πλέον φανερό πως το Ριάντ χρησιμοποιεί τα έκτακτα/στρατηγικά του πετρελαϊκά αποθέματα, σε μια προσπάθεια επιβολής της θέσης του έναντι των Ρώσων, οι οποίοι ήδη καταγράφουν πρωτοφανείς οικονομικές ζημιές λόγω των πτώσεων των τιμών του πετρελαίου, ως συνέπεια των κινήσεων της Σ. Αραβίας. Μόνο την Δευτέρα 9/3, οι πετρελαϊκές τιμές σημείωσαν πτώση 30% (!), πράγμα που επιβεβαιώνει τους φόβους όχι απλά για ενεργειακό ανταγωνισμό αλλά για ένα οικονομικό/πετρελαϊκό πόλεμο ο οποίος ενδέχεται να δρομολογήσει ένα κλίμα ανταγωνισμού επί παντός επιστητού ανάμεσα σε Μόσχα και Ριάντ – ΗΠΑ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ήδη έκρυθμη διεθνή οικονομική και γεωπολιτική κατάσταση της υφηλίου και δη της Μ.Ανατολής. Υπενθυμίζεται πως προ ολίγων ημερών, οι ΗΠΑ βομβάρδισαν βάσεις της – υποβοηθούμενης από το Ιράν- Ηezbollah στο Ιράκ, γεγονός που επαληθεύει το οξύτατο και συνάμα κρίσιμο κλίμα στην περιοχή.

Οι διεθνείς και δη οι Ευρωπαϊκοί δρώντες, πρέπει να παραμείνουν σε διπλωματική και επιχειρησιακή εγρήγορση, καθώς τα δεδομένα, αν και εξαιρετικά ρευστά, οδηγούν στην συνέχεια αυτού του τιμολογιακού πολέμου. Από τη στιγμή που η Σ. Αραβία δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει τα στρατηγικά της αποθέματα, το ίδιο προβλέπεται να κάνει και η Ρωσία, καθώς δεν πρόκειται μόνο περί πλεονασματικού ή οριακού κέρδους, αλλά προκύπτει και επικοινωνιακό ζήτημα αναφορικά με το ποιος ηγέτης, ανάμεσα στους Πούτιν, Τραμπ και τον μέχρι στιγμής αρκετά αλλοπρόσαλλο  Αχμεντ μπιν Αμπντελαζίζ αλ Σαούντ, ο οποίος δεν έχει διστάσει να δολοφονήσει δημοσιογράφους ή ακόμα και να φυλακίσει μέλη της οικογένειάς του.

Κατά τούτο, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία διαδραματίζει σημαντικότατο ρόλο στην παγκόσμια ενεργειακή σκηνή, μπορεί μετά των συμμάχων της να αδράξει την ευκαιρία και να πρωτοστατήσει σε διπλωματικές και οικονομικές διεργασίες, με γνώμονα τον σταδιακό περιορισμό αυτού του τιμολογιακού πετρελαϊκού χάους. Το μόνο, ιστορικώς πλέον, αποδεδειγμένο γεγονός, είναι ότι μια πετρελαϊκή γενικευμένη κρίση, αποτελεί μέγιστο παράγοντα αποσταθεροποίησης της Ανατολής. Η Δύση, λοιπόν, πρωτίστως για ιδίον όφελος και δευτερευόντως για όφελος της διεθνούς ειρήνης και δη για την εξισορρόπηση της παγκόσμιας οικονομικής ισορροπίας που ήδη έχει αποδιοργανωθεί λόγω του κορωνοϊού, οφείλει να επαγρυπνήσει για την αποκλιμάκωση της κατάστασης σε μια πολύπαθη περιοχή, όπως αυτών της Μ. Ανατολής και εν γένει της Αραβικής χερσονήσου. Οι διεθνείς οργανισμοί, ακόμα και σε επίπεδο δηλώσεων, δεν πρέπει να συμπαρασυρθούν σε πολιτικές που δεν τους εξυπηρετούν αλλά τουναντίον δημιουργούν συγκρουσιακές συγκυρίες με αβέβαια αποτελέσματα, σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο, υγειονομικά και οικονομικά, για όλη την υφήλιο. Εν πάσει περιπτώσει, μόλις παρέλθει αυτός ο πετρελαϊκός ανταγωνισμός, τόσο η Ε.Ε., η οποία έχει τους πόρους και την απαραίτητη πολιτική βούληση συγκριτικά με άλλα κράτη, όσο και η Ελλάδα, λόγω της κλιματικής της ιδιοσυγκρασίας, έχουν πλέον την νομιμοποιημένη και ορθολογική αιτιολογία εδραίωσης, επένδυσης και ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά στην αναπτυξιακή τροχιά της γηραιάς ηπείρου αλλά και στην αναχαίτιση της κλιματικής αλλαγής, άνευ φόβου για πάσης φύσεως συρράξεις που παγίως δρομολογούνται από γεωστρατηγικά συμφέροντα άσχετα με τα αντίστοιχα εκείνα των Ευρωπαϊκών ή Ελληνικών στόχων.

 

logo_transparent

H SAFIA (Student Association For International Affairs) δεν υιοθετεί ως Οργανισμός πολιτικές θέσεις. Οι απόψεις που δημοσιεύονται στο The SAFIA Blog αποδίδονται αποκλειστικά στους συγγραφείς  και δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τις απόψεις του Σωματείου, του Διοικητικού Συμβουλίου ή των κατά περίπτωση και καθ’οιονδήποτε τρόπο συνεργαζόμενων φορέων.