Πηγή εικόνας: εδώ

Της Εύας Καφούρου, μέλους της Ομάδας Αρθρογραφίας


Η υγεία είναι ένα θεμελιώδες, αναφαίρετο ανθρώπινο δικαίωμα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας όρισε το 1948 την υγεία ως «την κατάσταση της πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής υγείας και όχι αποκλειστικά την απουσία νόσου ή αναπηρίας».

Τι γίνεται όμως στην γειτονική Αλβανία; Μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου, το 1997, η Αλβανία αποκολλήθηκε από τα πρότυπα της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και το μοντέλο περίθαλψης της. Το νεοσύστατο σύστημα υγείας της Αλβανίας ακολουθεί τα πρότυπα του μοντέλου Bismarck. Κάθε κάτοικος έχει δικαίωμα στην ασφάλιση και την μέριμνα με τις ασφαλιστικές παροχές να προέρχονται από εργοδοτικές και εργατικές εισφορές, σε συνδυασμό με την κρατική χρηματοδότηση.

Ο δρόμος προς μια ευρωπαϊκή Αλβανία ξεκίνησε άμεσα, μετά την λήξη του εμφυλίου, και μέχρι το 2008 η χώρα σημείωσε σημαντική πρόοδο στην οικονομία, τη χρήση τεχνολογικών μέσων, τον τουρισμό και την ανάπτυξη των μεγάλων πόλεων και κυρίως της πρωτεύουσας, των Τιράνων. Από εκεί, όμως, που θα ήταν αναμενόμενη και η αύξηση στους δείκτες υγείας και την συνολική διαχείριση της, η Αλβανία σημείωσε μια κατηφορική πορεία. 

Για ένα μεγάλο μερίδιο του πληθυσμού, η υγεία έχει γίνει ένα υπερπολυτελές αγαθό. Αν και λειτουργούν 40 δημόσια νοσοκομεία και 413 κέντρα υγείας, η αντιστοιχία γιατρού ανά κάτοικο ανέρχεται στους 1,5 γιατρούς και 5 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους. Τα νοσοκομεία δεν παρέχουν ούτε τις βασικές φαρμακευτικές αγωγές, με τον ασθενή να αναγκάζεται να στραφεί σε ιδιωτικές φαρμακευτικές εταιρείες, που προσφέρουν ακόμα και τα γενόσημα φάρμακα επί της διπλάσιας τιμής. Οι ελλείψεις παρατηρούνται μέχρι και στα βασικά υλικά, όπως τα γάντια, τις μάσκες και το βαμβάκι. 

Αυτή η εικόνα μπορεί να παρατηρηθεί και με γυμνό μάτι. Αν κάποιος προχωρήσει στους δρόμους του Αργυροκάστρου, θα δει εξωτερικά ένα όμορφο και καθαρό κτίριο. Μονάχα όταν μπει μέσα θα καταλάβει πως το κτίριο είναι άδειο, τόσο από πρώτες ύλες όσο και από προσωπικό, αφού εντός μιας βάρδιας στο παθολογικό εργάζονται μόλις ένας γενικός ιατρός και 2 νοσηλεύτριες, με τον πληθυσμό της πόλης να ανέρχεται στους 19.836 κατοίκους το 2020. Άρα, εντός της ημέρας – και δύο νοσοκομειακών βαρδιών- η υγεία 19.836 παιδιών, νέων, μεσηλίκων και ηλικιωμένων είναι στα χέρια μονάχα 6 ατόμων. Την εικόνα αυτή αποκάλυψε το ρεπορτάζ του τηλεοπτικού σταθμού FAX NEWS, το 2018. Η ίδια εικόνα παρατηρείται και στα περισσότερα δημόσια νοσοκομεία.

Έτσι, οι περισσότεροι κάτοικοι προσπαθούν να προσφύγουν στην ιδιωτική ασφάλιση, την οποία τελικά αποκτά ένα μικρό μερίδιο του πληθυσμού, αφού η μέση τιμή της αγγίζει ως και τα 5.000€ και ο ανώτερος μηνιαίος μισθός για το 2021 ήταν 465,36€, βάσει του Trading Economics.

Οι αντιδράσεις για την βελτίωση της υγείας στην χώρα γίνονται κατά σειρά ετών. Διάφοροι ακτιβιστές και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (Μ.Κ.Ο.) έχουν πραγματοποιήσει εκστρατείες ενημέρωσης και αντιμετώπισης του προβλήματος. Δράσεις όπως το “Improving Health Care in Albania” της Μ.Κ.Ο “The Borgen Project”, αποσκοπούν στην ενημέρωση του κοινού για την πραγματική κατάσταση στο σύστημα υγείας της Αλβανίας και την βελτιστοποίησή του. Ακόμα και ο  Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε -μεταξύ άλλων- προγραμματίσει, μέσα από διάφορες δράσεις, την ανάκαμψη της υγείας στην Αλβανία από το 2012.

Ως πότε λοιπόν οι κάτοικοι θα φοβούνται τι θα γίνει αν αρρωστήσουν και χρειαστούν νοσηλεία; Ως πότε θα τρέμουν στο άκουσμα μιας νέας φαρμακευτικής αγωγής που δεν θα είναι σε θέση να καλύψουν οικονομικά; Ως πότε η υγεία θα είναι ένα αγαθό πολυτελείας και όχι ένα καθολικό δικαίωμα;


Πηγές

Albania Average Monthly Wages (2021). Trading Economics. Retrieved from here.

Constitution of the World Health Organization. Retrieved from here.

Gjirokaster Spitali Rajonal (2018). Βίντεο από το ρεπορτάζ της FAX News. Retrieved from here.

Institute of Statistics Albania (2021) Demographic and Social Indicators. Retrieved from here.

Nurses and midwives (per 1,000 people) – Albania (2019). The World Bank. Retrieved from here.

Robinson, D.A. (2020). Improving Healthcare in Albania. The Borgen Project. Retrieved from here.

Sigerist H.E (2017) The Essence of the Soviet Health System. American Journal of Public Health, 107(11), 1736-1738. DOI: 10.2105/AJPH.2017.107111736.

World Health Organization Countries Data – Albania (2021). Retrieved from here.


logo_transparent

H SAFIA (Student Association For International Affairs) δεν υιοθετεί ως Οργανισμός πολιτικές θέσεις. Οι απόψεις που δημοσιεύονται στο The SAFIA Blog αποδίδονται αποκλειστικά στους συγγραφείς και δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τις απόψεις του Σωματείου, του Διοικητικού Συμβουλίου ή των κατά περίπτωση και καθ’ οιονδήποτε τρόπο συνεργαζόμενων φορέων.