Πηγή εικόνας: εδώ [©ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΣΑΙΤΑΣ]

Της Αντωνίας Παππά, μέλους της Ομάδας «Διεθνών Σχέσεων και Εξωτερικής Πολιτικής»


Εισαγωγή

Το 2013, ο Κινέζος Πρόεδρος Xi Jinping, στα πλαίσια της επίσκεψής του στο Καζακστάν, έκανε λόγο για μία νέα καινοτομία που θα συνέδεε την Κίνα με τα γειτονικά Ασιατικά κράτη. Πρόκειται για έναν σύγχρονο δρόμο του μεταξιού ή ορθότερα μια σειρά από σύγχρονους δρόμους του μεταξιού, που εν τη πορεία θα διαφύγουν των ορίων της Ασιατικής περιφέρειας, θα συμπεριλάβουν πάνω από 50 κράτη και θα στοχεύσουν στη διασύνδεση της Κίνας με την Ευρώπη και όχι μόνο. Πιο συγκεκριμένα, κάτω από την ομπρέλα του στρατηγικού σχεδιασμού One Belt, One Road, ο οποίος απαρτίζεται από την οικονομική ζώνη του δρόμου του μεταξιού (Silk Road Economic Belt, SREB), και τη θαλάσσια ζώνη του δρόμου του μεταξιού του 21ου αιώνα (21st Century Silk Road Maritime Belt, MSR), εκπληρώνεται μια σειρά από υποδομές, οι οποίες θα αποτελέσουν την «Ευρασιατική» γέφυρα μεταξύ Κίνας-Ευρώπης. Το Πεκίνο, με αυτόν τον τρόπο, «παγκοσμιοποιείται», επιθυμώντας τα ευρωπαϊκά δίκτυα να αποκτήσουν κινεζικά χαρακτηριστικά. Σε αυτό το πλαίσιο, πραγματοποιήθηκαν και οι κινεζικές επενδύσεις στην Ελλάδα, εκ των οποίων οι δύο μεγαλύτερες θα αναλυθούν στην παρούσα έρευνα. Πρόκειται αφενός, για την απόκτηση του μεγαλύτερου μετοχικού ποσοστού του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ) από την Κινεζική κρατική εταιρεία COSCO SHIPPING, και αφετέρου για την εξαγορά μετοχικών ποσοστών του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς (εφεξής: ΑΔΜΗΕ) από την Κινεζική κρατική εταιρεία State Grid. Τέλος, θα επιδιωχθεί η εκτίμηση της πορείας των Σινο-Ελληνικών σχέσεων, μέσα από την εξέταση της στάσης των Δυτικών δυνάμεων απέναντι στην αναδυόμενη Κινεζική οικονομία.

Η κινεζική COSCO στο λιμάνι του Πειραιά

Η κινεζική εταιρεία COSCO SHIPPING είναι μέρος του ομίλου COSCO Shipping Group, αποτελεί το 5ο στην κατάταξη πολυεθνικών εταιρειών μεγαθήριο που ασχολείται με τον κλάδο διαχείρισης των εμπορευματοκιβωτίων, όταν αυτά καταλήγουν στους τερματικούς σταθμούς των εκάστοτε λιμένων (Van der Putten, 2014). Η επένδυση της εν λόγω Κινεζικής εταιρείας στο λιμάνι του Πειραιά, αποτελεί αναμφίβολα το σημαντικότερο σημείο καμπής των άμεσων ξένων επενδύσεων του Πεκίνου στην Αθήνα, κάτω από την ομπρέλα των σύγχρονων δρόμων του μεταξιού. Προς αυτό το σκοπό, ήδη από το 2008, η κινεζική εταιρεία COSCO SHIPPING είχε κατοχυρώσει την συναίνεση της Ελληνικής κυβέρνησης για την ανάληψη της διαχείρισης μέρους του λιμένος του Πειραιά για μια περίοδο διάρκειας 35 ετών, για την οποία η αξία του συνόλου της σύμβασης παραχώρησης ανέρχεται στα 831.2 εκατομμύρια ευρώ (Tonchev & Davarinou, 2017). Μετά από αυτή την επένδυση, τον Οκτώβριο του 2009, η COSCO εδραίωσε την παρουσία της στο Λιμάνι του Πειραιά με την ίδρυση της Piraeus Container Terminal SA (PCT), της τοπικής δηλαδή θυγατρικής της εταιρείας (Sen, Leach & Gu, 2019). . Όσον αφορά την σύμβαση, προέβλεπε την διαχείριση των αποβάθρων ΙI και ΙΙI του τερματικού εμπορευματοκιβωτίων στον Πειραιά. Η αποβάθρα III αποτελεί μια υποδομή που δεν παρεδόθη στην COSCO, αλλά η τελευταία δεσμεύτηκε στα πλαίσια της συμφωνίας να την κατασκευάσει έως και το 2014 (Zhou, 2019). Το έργο παρεδόθη τον Μάιο του 2013, ενώ η αποβάθρα Ι παραμένει στην ιδιοκτησία του Οργανισμού Λιμένος του Πειραιά. Τον Απρίλιο του 2016, η COSCO υπέγραψε μια νέα συμφωνία με το Ελληνικό Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου, μέσω της οποίας θα λάβει το μερίδιο του 51% των μετοχών από τον Οργανισμό Λιμένος του Πειραιά, έναντι 280.5 εκατ. ευρώ (Tonchev & Davarinou, 2017). Ακόμα, συμφώνως με την εν λόγω Σύμβαση Παραχώρησης, η οποία διαθέτει έτος λήξης το 2052, αυξήθηκε το ποσοστό συμμετοχής της Κινεζικής COSCO στο μετοχικό κεφάλαιο του Οργανισμου Λιμένος Πειραιώς κατά 16% έναντι 88 εκατ. ευρώ και με την προϋπόθεση ότι η εταιρεία θα επενδύσει στην διάρκεια 5 ετών- από το 2016 έως το 2021- επιπροσθέτως 350 εκατ. ευρώ (Karlis & Polemis, 2018). Εντούτοις, υστέρα από τροποποίηση της σύμβασης παραχώρησης από το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου τους καλοκαιρινούς μήνες του 2021, η COSCO έλαβε το επιπλέον 16% έναντι 88 εκατ. ευρώ, δίχως όμως την παράδοση όλων των υποσχόμενων επενδύσεων ύψους 350 εκατ. ευρώ (Παπασταθοπούλου, 2021). 

Τι προσφέρει ωστόσο αυτή η ξένη άμεση επένδυση εκατομμυρίων, αφενός στην Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας και αφετέρου στην Ελληνική Δημοκρατία; 

Πρωτίστως, ο λιμένας του Πειραιά αποτελεί αναμφίβολα περιφερειακό κόμβο, ενώνοντας τρεις ηπείρους (Ασία, Αφρική και Ευρώπη). Παράλληλα, επιτρέπει μια ταχύτατη και όχι τόσο κοστοβόρα μεταφορά εμπορευμάτων. Αποτελεί εν ολίγοις, κεντρικό τροχό της διαδρομής  China–Europe Land–Sea Express Route, κατορθώνοντας, λόγω της γεωγραφικής του θέσης, να μειώσει την συνολική διάρκεια αποστολής εμπορευμάτων από την Ασία στην καρδιά της Ευρώπης σε 7-11 μέρες (Li, 2019). Ακόμα, ο Ελληνικός λιμένας αποτελεί το διαβατήριο του Πεκίνου για την είσοδο του τελευταίου στην Ευρωπαϊκή αγορά, και ενδέχεται να συνιστά απειλή για έτερα “λιμάνια-μεγαθήρια” της Ευρώπης (Ρότερνταμ). 

Στον αντίποδα, το Ελληνικό κράτος έχει ωφεληθεί και εξακολουθεί να ωφελείται από την εν λόγω κινεζική επένδυση. Σε πρώτη βάση, επισημαίνεται πως η αγορά μετοχών του ΟΛΠ από την COSCO πραγματοποιήθηκε στην διάρκεια των ετών που η ελληνική οικονομία βούλιαζε, εξαιτίας της κρίσης του 2008. Αποτέλεσμα αυτής της επένδυσης, πέρα από τα χρήματα που δόθηκαν ως αντάλλαγμα των μετοχών, ήταν η δημιουργία περίπου 13,000 νέων θέσεων εργασίας και η συνεισφορά 1.4 δισεκατομμυρίων ευρώ σε φόρους, δασμούς και κοινωνικές εισφορές (Chlomoudis, C, 2015). Σήμερα, εξαιτίας της αδιαμφισβήτητα μεγάλης συμβολής της COSCO Shipping, ο λιμένας του Πειραιά κατέχει την πρώτη θέση ανάμεσα στα μεγαλύτερα λιμάνια όλης της Μεσογείου, έχοντας μεταφέρει 5.65 εκατομμύρια twenty-foot equivalent units (TEUs). Κατατάσσεται ακόμη, τέταρτος ανάμεσα στους Ευρωπαϊκούς λιμένες (Maundrill, 2020). Επιπλέον, σημειώνεται ότι η εν λόγω Κινεζική επένδυση αποτέλεσε και αποτελεί αναμφίβολα μέσο προσέλκυσης νέων ξένων επενδύσεων στην Αθήνα. Ενδεικτικό μιας τέτοιας περίπτωσης είναι το παράδειγμα της State Grid, που θα εξεταστεί παρακάτω.

Η κινεζική State Grid στον ΑΔΜΗΕ

Μετά την μεγάλη επένδυση της COSCO στο λιμάνι του Πειραιά, η Ελλάδα αποτέλεσε σημαντικό μαγνητικό πεδίο προσέλκυσης άμεσων ξένων επενδύσεων. Μέσα σε αυτή τη δυναμική, το 2016, και ενώ ακόμη ο ΑΔΜΗΕ ανήκε στη ΔΕΗ, διενεργήθηκε Διεθνής Δημόσιος Διαγωνισμός από την Δημόσια Εταιρεία Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ), για την απόκτηση του 24% του μετοχικού κεφαλαίου του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε. (ΑΔΜΗΕ). Νικητής του εν λόγω διαγωνισμού ήταν ο κινεζικός κολοσσός State Grid Europe Limited, ο οποίος απέκτησε το 24% έναντι 320 εκατομμυρίων ευρώ, αφήνοντας πίσω τον έτερο ανταγωνιστή του, την Ιταλική εταιρεία TERNA (Tonchev & Davarinou, 2017). Ενδιαφέρον ενέχει το γεγονός ότι το Πεκίνο διέθετε εμμέσως και μετοχές στον εν λόγω Ιταλικό διαχειριστή, κατέχοντας το 35% του 30% του μετοχικού κεφαλαίου που διατηρεί η CDP Reti (Ιταλικό Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων), η οποία συνιστά μέτοχο της TERNA (Κολώνας, 2019b). Συνεπώς, ακόμα και στην περίπτωση που θα είχε κερδίσει τον διαγωνισμό η TERNA, και πάλι η State Grid θα είχε λόγο επί του ΑΔΜΗΕ.

Η State Grid Europe Limited  ανήκει στον κινεζικό όμιλο State Grid Corporation of China, την μεγαλύτερη εταιρεία κοινής ωφέλειας στον κόσμο. Σήμερα, αφενός το 24% του ΑΔΜΗΕ έχει ιδιωτικοποιηθεί πλήρως, αφετέρου ένα ποσοστό ύψους 51% ανήκει άμεσα και έμμεσα στο ελληνικό δημόσιο (Annual Report, 2020) . Ωστόσο, θα πρέπει σε αυτό το σημείο να εξεταστεί το ζήτημα της συμφωνίας των μετόχων του 2017. Το Πεκίνο αναμφίβολα διακατέχεται από έντονο ενδιαφέρον για περαιτέρω ιδιωτικοποίηση του Ελληνικού Μεταφορέα Ηλεκτρικής Ενέργειας, αυξάνοντας περισσότερο την θέση του. Αυτό αποδεικνύεται και από την ύπαρξη ενός πρόσθετου όρου: “right of first offer” που υφίσταται στην συμφωνία. Συγκεκριμένα, η State Grid Europe Limited φέρει δικαίωμα πρώτης προσφοράς υπέρ των έτερων μετόχων (Κολώνας, 2019b).  Συνεπώς, αν υπάρξει περίπτωση πώλησης ποσοστού μετοχών του ΑΔΜΗΕ, η κινεζική εταιρεία διαθέτει προβάδισμα αναφορικά με την υποβολή προσφοράς. Ενώ, παράλληλα, η State Grid έχει δικαίωμα αποχώρησης και δυνατότητα να μεταβιβάσει τις μετοχές της σε οποιονδήποτε υποψήφιο επιθυμεί: δεν υπάγεται, εν ολίγοις, στους περιορισμούς της Συμφωνίας Μετόχων ΑΔΜΗΕ (Λιάγγου, 2017).  

Τί οφέλη έχει λάβει όμως η Ελληνική Δημοκρατία από αυτή την άμεση ξένη επένδυση; Η εν λόγω κινεζική εταιρεία διαθέτει αναμφίβολα την πλέον πιο προηγμένη τεχνολογία στον κλάδο της παροχής ενέργειας. Επιπλέον, έχει δηλώσει ευκρινώς την επιθυμία της να αναλάβει την ηλεκτρική διασύνδεση της ηπειρωτικής Ελλάδας με τις νήσους της, μειώνοντας σημαντικά το κόστος ηλεκτροδότησης για τους εκάστοτε καταναλωτές στις περιοχές εκεί. Ο στόχος αυτός ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο εντός του πεδίου δράσης που της προσφέρει ο ΑΔΜΗΕ. Ειδικότερα, όταν ιδρύθηκε η θυγατρική του ΑΔΜΗΕ “Αριάδνη”, με στόχο να επιτελέσει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης με την Αττική, κόστους ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, η State Grid εκδήλωσε την επιθυμία της να συμμετέχει στο μετοχικό της κεφάλαιο, με στόχο να αποκτήσει το ποσοστό του 20% της θυγατρικής αυτής (Κολώνας, 2019a). Παράλληλα με αυτή την επιθυμία, η State Grid έχει αξιοποιήσει την θέση που της παρέχει η κατοχή μετοχών του ΑΔΜΗΕ για να  υπογραφεί παράλληλα και σχετικό μνημόνιο συνεργασίας στο Μέγαρο Μαξίμου μεταξύ Ελλάδας-Κίνας (Μνημόνιο Συνεργασίας ΑΔΜΗΕ-China Development Bank). Παράλληλα, από το 2018  ο ΑΔΜΗΕ υπέγραψε συμβόλαιο δανεισμού ύψους 199 εκατομμυρίων ευρώ με την Τράπεζα της Κίνας (Bank of China) και την Βιομηχανική και Εμπορική Τράπεζα της Κίνας (Industrial and Commercial Bank of China). Στην εν λόγω, όμως, εκδήλωση επιθυμίας εκφράστηκε επιφυλακτικότητα, τόσο από την Ελληνική κυβέρνηση, όσο και από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έγινε φανερό με αυτό τον τρόπο ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν επιθυμεί την περαιτέρω ανάμειξη (και ως επί το πλείστον επιρροή) της Κίνας σε στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία της Ευρώπης. Προσφάτως, έλαβε χώρα ο διεθνής διαγωνισμός, για την ανάληψη του μεγάλου αυτού έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης, με την Κινεζική εταιρεία να μην αναλαμβάνει τα ηνία, καθώς νικητές αναδείχθηκαν οι ευρωπαϊκές εταιρείες SIEMENS-Terra. Επιπρόσθετα, η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειώσει τον ρόλο της Κίνας σε σημαντικές επενδύσεις, αναδεικνύεται και από το γεγονός ότι έχει περιορίσει την κινεζική εταιρεία, επιτρέποντας την συμμετοχή της στο έργο αποκλειστικά ως “παθητικός επενδυτής”.

Οι αντιδράσεις Βρυξελλών και Ουάσινγκτον στην αναδυόμενη Κινεζική οικονομία: ποιες οι προοπτικές εξέλιξης των Σινο-Ελληνικών σχέσεων;

Οι αξίες και τα συμφέροντα του σύγχρονου ευρωπαϊκού οικοδομήματος παρουσιάζουν ρητορικά μια αλληλουχία. Η Ε.Ε., με άλλα λόγια, συνδέει τις αρχές της διαφάνειας, του ισότιμου ανταγωνισμού, της προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της αειφόρου και βιώσιμης ανάπτυξης με τα στρατηγικά της συμφέροντα. Καθώς το Πεκίνο εισχωρεί δυναμικά σε ευρωπαϊκά και όχι μόνο εδάφη, οι Βρυξέλλες, αισθανόμενες τα συμφέροντα τους να απειλούνται, κινούν μηχανισμούς αντιστάθμισης και ελέγχου των κινεζικών επενδύσεων. Ως εκ τούτου, το 2019 η Ε.Ε. συνεδρίασε με την Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, με στόχο την εξισορρόπηση, ή ορθότερα την επανεξισορρόπηση των διμερών σχέσεων, προσθέτοντας μια σειρά από περιορισμούς στο ολοένα και ισχυρότερο κρατικό οικονομικό μοντέλο της Κίνας. Παράλληλα, σε επίπεδο ρητορικής, η Ε.Ε. αναγνώρισε ανοιχτά το Πεκίνο ως “στρατηγικό αντίπαλο” και ως σημαντικό “εταίρο συνεργασίας” (EU-China – A strategic outlook, 2019).

Ένα χρόνο μετά, Βρυξέλλες και Πεκίνο θα συνάψουν την Στρατηγική Ατζέντα Συνεργασίας (EU-China Strategic Agenda for Cooperation), προωθώντας έτσι την κοινή τους πορεία στη βάση μια σειράς πολύ σημαντικών αρχών, όπως η ειρήνη και η διαφάνεια. Το ίδιο έτος, η ΕΕ και η Κίνα κατέληξαν σε μια πολιτική συμφωνία, την Συνολική Συμφωνία Επενδύσεων (CAI), όπου για πρώτη φορά το Πεκίνο θα δεσμευτεί σε διατάξεις που αφορούν την βιώσιμη ανάπτυξη και το περιβάλλον, καθώς και τον έλεγχό τους από έναν διαφανή μηχανισμό επιβολής. Συνεπώς, γίνεται αντιληπτό πως η Ε.Ε. επιδιώκει να “εξορθολογήσει” το Πεκίνο, δείχνοντάς του τον δρόμο μέσω του οποίου θα δύναται να επιτύχει τους επενδυτικούς, και όχι μόνο, στόχους του στα ευρωπαϊκά εδάφη.  Οι Βρυξέλλες δεν αντιτίθενται στην παρουσία της Κίνας στην Ευρώπη, επιθυμούν, όμως, αυτή να συνάδει με τις θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αρχές. Άλλωστε, η Κίνα αποτελεί την μεγαλύτερη πηγή των εισαγωγών για την ΕΕ, ενώ κατέχει την δεύτερη θέση στον κατάλογο των εξαγωγέων της. Πρέπει, βέβαια, να αντιληφθούμε πως η στάση των Βρυξελλών απέναντι στην Κινέζικη επιρροή είναι ιδιαιτέρως επιφυλακτική, καθώς η επενδυτική εισροή του Πεκίνου, κυρίως στα φτωχότερα  Νοτιοανατολικά ευρωπαϊκά κράτη, δύναται να οδηγήσει σε απειλή διαίρεσης της Ε.E.. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η έντονη κριτική του Γερμανού Υπουργού Εξωτερικών στη μη υποστηρικτική στάση της Ελλάδας προς την ενωσιακή πρόταση στο Διεθνές Δικαστήριο για το Δίκαιο της Θάλασσας, όσον αφορά την υπόθεση της Νότιας Σινικής Θάλασσας (Zhou, 2019).

Η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία συστημικά, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της προεδρίας του Donald Trump, χαρακτηρίζεται αναμφιβόλως επιθετική. Οι διμερείς τους σχέσεις διένυσαν και εξακολουθούν να διανύουν μια σειρά από έντονες αναταράξεις. Ενδεικτικά παραδείγματα είναι ο διετής πόλεμος εμπορίου που είχαν κηρύξει οι Η.Π.Α στην Κίνα, το κλείσιμο της Αμερικανικής Πρεσβείας στο Chengdu, οι σκληρές δηλώσεις περί γενοκτονίας της μουσουλμανικής μειονότητας των Ουιγούρων (US relations with China:1949-2021, 2021). Αυτό το ευρύτερο κλίμα δυσπιστίας απέναντι στην Κίνα σημειώνεται, επίσης, στην δήλωση του Γραμματέα των Ηνωμένων Πολιτειών κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα: “Κάποιες φορές μια χώρα εμφανίζεται με την προσφορά ενός προϊόντος για καθαρά εμπορικούς στόχους, ωστόσο στην πορεία αποδεικνύεται ότι λανθάνονταν της εν λόγω ενέργειας και πολιτικά ενδιαφέροντα”, προειδοποιώντας έτσι την Ελληνική Δημοκρατία σχετικά με την Κινεζική εισροή (Psaropoulos, 2019). Κατά την περίοδο που τα ηνία του Ελληνικού κράτους είχε αναλάβει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, παρατηρήθηκε η υιοθέτηση μιας πολιτικής προσέγγισης της Κίνας και αποστασιοποίηση από την Δύση. Σήμερα, ωστόσο, τα δεδομένα, οι απειλές και οι προκλήσεις έχουν μεταβληθεί, με τη νέα κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας να απομακρύνεται από την πεποίθηση ότι η Κίνα μπορεί να αποτελέσει στενό εταίρο μας. Η ζυγαριά πλέον γέρνει σίγουρα προς την Δύση, και, όπως επιβεβαιώνουν οι   Tonchev & Davarinou  (2017), η Ελλάδα έχει ανάγκη την Ευρώπη και τις Η.Π.Α, οι εντάσεις στην περιφέρεια της Μεσογείου έχουν οξυνθεί και η Κίνα δεν λαμβάνει ενεργό ρόλο σε αυτήν την γεωπολιτική εξίσωση.

Επίλογος

Η Ελλάδα αποτελεί για το Πεκίνο απλώς το διαβατήριο για την είσοδό του στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη. Επίσης, διαδραματίζει καίριο ρόλο λόγω της γεωπολιτικής της θέσης, ενώνοντας τρεις ηπείρους και μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο και κατ’ επέκταση το κόστος μεταφοράς των εμπορευμάτων κατά 2 εκατομμύρια ευρώ. Το ενδιαφέρον αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι, μέχρι το 2021, η συνολική αξία των Κινεζικών επενδυτικών προγραμμάτων στην Ελλάδα ανέρχεται στα 9.75 εκατομμύρια δολάρια. Εντούτοις, η Κίνα είναι μια χώρα που ανέκαθεν στόχευε στην μη ανάμειξη σε περιφερειακές συγκρούσεις και διενέξεις, διατηρώντας ως επί το πλείστον μια ουδέτερη στάση. Αυτή η πρακτική ασφαλώς δεν ευνοεί το Ελληνικό κράτος, το οποίο γειτνιάζει με έναν εξαιρετικά δυσχερή γείτονα, την Τουρκία. Συνεπώς, οι Σινο-ελληνικές σχέσεις διακατέχονται από πολλά τρωτά σημεία, κάτι που τις καθιστά ευάλωτες σε μεταβολές της εσωτερικής (κυβερνήσεις), αλλά και της διεθνούς και ενωσιακής τάξης. 

Βιβλιογραφία

ΑΔΜΗΕ: Σύγκρουση κορυφής με State Grid – Πιέσεις για διοικητικές ανακατατάξεις (2021). newmoney. Retrieved from here.

Κολώνας, X. (2019a). Ενδιαφέρον Πεκίνου για επιπλέον ποσοστό σε ΑΔΜΗΕ και την «Αριάδνη». Euro2day. Retrieved from here

Κολώνας, X. (2019b). Τα «αγκάθια» στον δρόμο του μεταξιού για τον ΑΔΜΗΕ. Euro2day. Retrieved from here

Λιάγγου, X. (2017). Τα μυστικά της συμφωνίας Δημοσίου – State Grid για ΑΔΜΗΕ. H Καθημερινή. Retrieved from here.

Μνημόνιο Συνεργασίας ΑΔΜΗΕ-China Development Bank (n.d.). ipto. Retrieved from here

Παπασταθοπούλου, Χ. (2021). Χαρίζουν στην Cosco το 16% του ΟΛΠ χωρίς τις υποχρεωτικές επενδύσεις. Η Εφημερίδα των Συντακτών. Retrieved from here.

About the Port (n.d.). Piraeus Port of Athens. Retrieved from here.

ADMIE signs 199-mln-euro loan agreement with Bank of China, ICBC (2018). Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Retrieved from here.

Annual Report 2020. ADMIE Holding. Retrieved from here

Brattberg, Ε., Le Corre, P., Stronski, P. & De Waal, P. (2021). China’s Influence in Southeastern, Central, and Eastern Europe: Vulnerabilities and Resilience in Four Countries. Carnegie Endowment for International Peace. Retrieved from here.

China Global Investment Tracker (n.d.). American Enterprise Institute. Retrieved from here

Countries and Regions: China (2022). European Commission. Retrieved from here

China’s State Grid seals purchase of stake in Greek power grid. (2016). Reuters. Retrieved from here.   

Chlomoudis, C. (2015). The development of the Piraeus Port Authority and COSCO. Athens Social Atlas. Retrieved from here.

Commission Opinion of 24.5.2017 pursuant to Article 3(1) of Regulation (EC)  No 714/2009 and Articles 10(6) and 11(6) of Directive 2009/72/EC – Greece – Certification of ADMIE S.A. (2017). European Commission. Retrieved from here

European Commission and HR/VP contribution to the European Council: EU-China – A strategic outlook. (2019). European Commission. Retrieved from here.  

EU-China 2020 Strategic Agenda for Cooperation. (n.d.). Retrieved from here

Karlis, T. & Polemis, D. (2018). Chinese outward FDI in the terminal concession of the port of Piraeus. Case Studies on Transport Policy, 6(1), 17-24. DOI: 10.1016/j.cstp.2018.01.002

Key elements of the EU-China Comprehensive Agreement on Investment (2020). European Commission. Retrieved from here

Li, X. (2019). China–Europe Land–Sea Express Route with the Belt and Road Initiative. In Routledge Handbook of the Belt and Road (1st Ed.), 453-456. Routledge. Retrieved from here.

Maundrill, B. (2020). Piraeus becomes top Mediterranean port. Port Technology. Retrieved from here.

Partial Privatisation of Greek Electricity Transmission Operator (ADMIE). (2016). Zepos & Yannopoulos. Retrieved from here.  

Psaropoulos, J. (2019). Greece and China hail strategic partnership, as US and EU look on. Al Jazeera. Retrieved from here

Sen, G., Leach, M. & Gu, J. (2019). The belt and road initiative and the SDGs: towards equitable, sustainable development, IDS Bulletin, 50(4). Retrieved from here

Tonchev, P. & Davarinou, P. (2017). Chinese Investment in Greece and the Big Picture of Sino-Greek Relations. Institute of International Economic Relations. Retrieved from here

US relations with China:1949-2021. (n.d.). Council on Foreign Relations. Retrieved from here.

Van der Putten, F. P. (2014). Chinese Investment in the Port of Piraeus, Greece: The Relevance for the EU and the Netherlands. Clingendael Institute. Retrieved from here.

Zhou, T. (2019). The Belt and Road Initiative and the SDGs: Towards Equitable, Sustainable Development. IDS Bulletin, 50(4), 69-88. DOI: 10.19088/1968-2019.139.  


logo_transparent

H SAFIA (Student Association For International Affairs) δεν υιοθετεί ως Οργανισμός πολιτικές θέσεις. Οι απόψεις που δημοσιεύονται στο The SAFIA Blog αποδίδονται αποκλειστικά στους συγγραφείς και δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τις απόψεις του Σωματείου, του Διοικητικού Συμβουλίου ή των κατά περίπτωση και καθ’ οιονδήποτε τρόπο συνεργαζόμενων φορέων.